• Categories

  • Traffic

“Хурд” хамтлагийн Д.Отгонбаяр: Хүн өөрөө үнэтэй байж л хайрлах зүйлсээ бий болгодог

Төмөр замаар овоглодог ахан дүүсийн хамтлаг бол “Хурд”. Нэг айлын дөрвөн хүүгийн хүсэл, тэмүүлэл, авьяас, чадварын нэгдэл нь “Хурд”-ыг бий болгосон. Мэдээж энд үнэнч нөхөрлөлийн тухай ч дурдахгүй өнгөрч болохгүй. Тэдний дунд ах дүүгийн ч, анд нөхдийн ч нандин харилцаа бий.

Д.Ганбаяр, Д.Төмөрцог, Д.Отгонбаяр, Д.Отгонбаатар, Н.Наранбаатар. Монголчуудын сэтгэлийг огшоодог “Эх орон”, эр хүн болгоны дуулах дуртай “Цэргийн бодол”, бүх хүний сэтгэлийг татдаг “Аавдаа”, “Бүсгүй минь” бол тэдний уран бүтээл.

“Хурд”-ын хит болсон дуунуудыг бүгдийг нь нэрлэе гэвэл дэндүү их зай эзлэх биз ээ. Энэ сарын 29, 30-нд 20 жилийн ойн баярын тоглолтоо хийх гэж байгаа “Хурд”- ынхантай уулзахаар бэлтгэлийн байрыг нь зорилоо. Эхний зочин маань Д.Отгонбаяр.

-“Хурд” хамтлагийн 20 жилийн ойн баярт зориулан та бүхэн олон сонирхолтой бэлэг бэлджээ. Саяхан фэйсбүүк хуудаснаас “Хурд” хамтлагийнхны зурагтай пудволк, бүх цомгийн цуглуулга гарсныг мэдсэн.

-Дэлхийд алдартай хамтлагууд ойн баяраараа шүтэн бишрэгчиддээ зориулан зөвхөн тоглолт хийдэггүй. Түүх болж үлдэх зүйл хийдэг. Энэ нь давхар тухайн улсын рок, поп урсгалын хөгжлийг харуулдаг. Бид өдий хүртэл гаргасан 12 цомгоо нэг хайрцагт багтааж “blackbox” гаргалаа.

Яг үнэнийг хэлэхэд энэ 12 цомог надад ч байхгүй байсан юм. Загасчны морь усгүйтэй ижил. Мөн “Хурд”-ын 20 жилийн түүхийг өгүүлсэн ном хэвлэгдэх гэж байна. Сэтгүүлч Ойдов ах эмхтгэж байна. 30 ширхэг банзан гитар хийлгэлээ. 20 жилийн ойн баярт зориулсан бэлгээ ихэвчлэн 300 ширхэгийг хийлгэсэн. Пудволк, малгай, гинж, зүүлт бэлэн болсон. Хамгийн сүүлд энэ сарын хорьдоор Холливудад хэвлүүлж байгаа алтан пянз маань ирнэ. Мөн л 300 ширхэг бий.

-Хэдэн дуутай билээ?

-Өдий хүртэл дуулсан 180 дуунаас 10-ыг л сонгож оруулсан гэхээр ямар шилэгдмэл бүтээл болохыг нь ойлгож болно.

-Эдгээр дурсгалын зүйлс цөөн ширхэгтэй байх тусмаа л илүү үнэ цэнэтэй болно байх. Хэрэв бүх шүтэн бишрэгчиддээ хүргэнэ гэвэл хэтэрхий ихийг хийлгэх болно байх аа.

-Бүгдэд нь хүртэхээр хийе гэвэл Монгол Улсын иргэдийн тоогоор ч юм уу, хоёр сая хувь хэвлүүлэх болно байлгүй.

-Дэлхийд алдартай том хамтлагуудын жишгээр ийм зүйлс хийлээ гээд ярихаар хүмүүс чамирхсан, моод хөөсөн гэж ойлгох болов уу?

-Рок, поп урлаг англи, америкаас гаралтай. Тэнд бол энэ нь бичигдээгүй хууль л гэсэн үг. Ингэж л байж зөв голдирлоороо явж байна гэж ойлгоно. Моод дагаж байна гэж ойлговол өрөөсгөл юм. Монголын рок, поп хамтлаг, дуучдын дундаас алтан пянз гаргасан хэн байгаа юм бэ. Тэгэхээр бид л гаргах ёстой. 12 цомог гаргаж, 16 том тоглолт хийсэн Монголын нэгэн хамтлаг яагаад алтан пянзтай байж болдогг үй юм бэ? Яагаад түүхэн номоо гаргаж болохгүй гэж. Монгол залуус 1990-ээд оны жишгээр яагаад “Aerosmith”, “Guns N’ Roses”-ын зурагтай пудволк өмсөх ёстой юм бэ. Монголоороо омогшдог залуус “Хурд” хамтлагийнхны зурагтай, бэлгэ тэмдэгтэй хувцас өмсөөд яваг л дээ.

-20 жилийн ойн баяр тэмдэглэх бүх ажлаа өөрсдөө хийж байна уу. Эсвэл ямар нэгэн баг ажиллаж байна уу?

-“Хурд”-ынхан хэнийг ч гуйлгүй өөрсдөө л бүх ажлаа хийдэг. Мэдээж тусалж, дэмждэг найз, нөхөд олон бий. 16 тоглолт хийсэн туршлага байна. Олон хүний хүч хөдөлмөр шингэсэн болохоор ажил урагштай сайхан байна.

-Олон хүнд хүндлүүлэх, тэдний хайртай хамтлаг болох мэдээж амаргүй. Түүний тулд олон даваа, нугачааг давсан л байх, та бүхэн. Гэхдээ сүүлийн үеийн залуу хамтлагууд хуучных шиг алдаршихгүй, нийгмийг тэр чигт нь байлдан дагуулж чадахгүй байгаа нь юунаас шалтгаалдаг юм бол?

-20 жил уран бүтээлээ тасралтгүй хийж, хамтлаг хэвээр байхын тулд олон юм үзсэн. Үүнийг давах хүч нь тэвчээр байдаг болов уу. Зориг, тэвчээр, эв нэгдэл дээр хамтлаг оршин тогтноно. Гоё дуулдаг, хөгжим сайн тоглодог хүмүүс олон бий. Зохион байгуулалттай байж л амжилтад хүрнэ. Энэ 20 жилд бид ялж, ялагдаж ч үзлээ. Зах зээлийн нийгэмтэй нүүр тулж, дэлгүүрийн лангуун дээр давснаас өөр зүйл байхгүй байхад л бид хамтлагаа байгуулж байлаа. Ингэж ярихаар зарим хүнд үлгэр шиг л санагдах байх. Бид ингэж байсан гээд хойч үеийн дүү нарыг зов гэж байгаа юм биш. Гэвч урлаг маш том шалгуур юм шүү. Нэг их амархан дуулаад, алдаршина гэвэл эндүүрэл. Пянг нь даана л гэж бодож байгаа бол энэ салбар руу орж, энэ тайзан дээр гараарай. Зоригийг нь мохоож байгаа юм биш шүү. Ур чадвартай нь үлдэж, ард түмнээ баясгаж, соён гэгээрүүлнэ. Мөнгө олно гээд амар хялбараар төсөөлбөл нэг л өдөр “арчигдана”. Хатуу хуультай шүү дээ.

-Ингээд ярихаар хэтэрхий бардам, онгироо сонсогдоно гэж та бодохгүй байна уу?

-Даруухан байж яах юм бэ. Бид даруухан байх цагтаа даруухан л байдаг шүү дээ. Хааяа ч гэсэн хурц хэлж байх ёстой байхгүй юу. Урлагийн хүн онгироо байх хэрэгтэй. Гэхдээ зөв бодолтойгоор, зөв онгирох хэрэгтэй. Алтан үеийн ах нар хэтэрхий даруухан байсан. Одоо рок, поп урлаг ямар болсныг хар л даа. Систем нь алдагдаад хаашаа яваад байгаа нь ч мэдэгдэхээ болилоо. Дуртай нэг нь надтай эсвэл Ц.Энхманлай ахтай нэг тайзан дээр гарч ирээд тоглож байна. Ингэж болохгүй л дээ. Орос болон бусад улсын жишгийг харахад тэнд хэмжүүртэй, гарах тайз нь хүртэл зэрэглэлтэй байдаг. Энэ бүхнийг зөвхөн манай хамтлагийнхан ч биш хийж, бүтээж чадаж байгаа уран бүтээлчид бүгд хэлж, ярьж байж зөв зохион байгуулалтад оруулах ёстой юм. Алтан үеийн ах, эгч нар үүний төлөө л үйлс, бүтээлээ зориулсан. Ганцхан гитараа тэвэрсээр, урлагийн төлөө цохилох зүрхтэй байсаар хорвоог орхисон ах нар байсан болохоор нь бид 20 жил дуулж, хөгжимдөөд, одоо алтан пянз гаргана гэж “цээжээ дэлдэж” байгаа юм. Энэ ч бас тэдний мөрөөдлийн нэг байсан.

-Залгамж халаагаа бэлдэх төлөвлөгөө бий юу?

-Шинэ залуу, авьяастай олон уран бүтээлч бидэнтэй холбоотой байдаг. 1997 оноос хойш би сурсан, мэдсэн болгоноо хүүхдүүдэд зааж өгч байгаа. Бэлтгэлийнхээ байранд авчирч, аль болох ойр байж сургахыг хичээж байна. Тэр дундаас олон сайхан гитарчин төрсөн. Би багш нь гээд сүйд болоод байдаггүй. Яг өөрсөдтэйгээ ижил хойч үеийг бэлдэнэ гэвэл утгаг үй. Хамгийн гол нь ур чадвартай, авьяастай хүүхдүүдийг нээж, урлагийн замд зөв хөл тавихад нь туслахад хангалттай. Тэд өөрсдийнхөө мэдрэмжээр уран бүтээлээ хийж, ард түмэндээ үнэлэгдээд явна. Зөв зохион байгуулалт, сахилгатай байх ёстой юм л даа.

-Танай хамтлагийн зохион байгуулалт, сахилга батад ах дүүсийн харилцаа их нөлөөлдөг байх аа.

-Хар багаасаа ахыгаа хүндэтгэж, үгийг нь сонсож өссөн болохоор чухал нөлөө үзүүлдэг. Гэхдээ ах дүү биш ч зүрх, сэтгэлээрээ нэгдэж олон жил уран бүтээлээ хийж байгаа хамтлаг ч байна. “Харанга”-ын ах нар бол тод жишээ нь. Зүрх сэтгэл, ухаарал нь нэг цэг дээр төвлөрч чадсан хүм үүс л ингэж олон жилийг хамтдаа туулна. Тэгэхэд манай хамтлагуудын дунд ганцаархнаа үлдчихээд хөлсний хөгжимчидтэй хамт тоглоод яваа нэг нь ч байна шүү дээ.

-Хөгжмийн зохиолч гэж хэнийг хэлэх вэ. Хэдхэн дуу зохиочихоод өөрийгөө хөгжмийн зохиолч гэж нэрлэлээ гэж нэг хэсэг нь шүүмжилдэг бол нөгөө хэсэг нь хүний зүрх сэтгэлд хүрсэн уран бүтээл хийсэн л бол тэр хүн хөгжмийн зохиолч мөн гэдэг.

-Зөвхөн сургууль төгсөөд л хөгжмийн зохиолч болчихгүй. Энэ хорвоогийн хэдэн сая хүн энэ мэргэжлийг эзэмшдэг бол. Монголд ч гэсэн цөөнгүй л хүн бий. Гэвч ард түмний зүрх сэтгэлийг эзэмдэж чадсан бүтээлийг хэн хийв гэдэг л чухал. Би харь гаригийнханд зориулж дуу зохиогоог үй. Монголын ард түмэнд л зориулсан. Сэтгэлээ зориулж бүтээсэн дуу минь хүний зүрхэнд хүрч байвал би баяртай байна. Гэхдээ зарим нь хоёр дуу дуулчихаад л хөөцөлдөж байгаад Соёлын тэргүүний ажилтан болох юм. Ямар ч хэцүү юм бэ дээ. Миний багш 35 жилийн турш “Харанга”-ын Энхманлай, Одсүрэн ахаас эхлээд олон хүнд зааж сургачихаад хэзээ хойно соёлын тэргүүний ажилтан болоод хорвоог орхисон. Мэдээж энэ хүний үйл хэрэг биднээр дамжин үргэлжилж байгаа. Бид бүгдийн багш шүү дээ.

-Та анх урлагийн замд хөл тавихдаа ямар ирээдүйг төсөөлж байсан бэ?

-Би бол Монголын нэг номерын гитарчин болно эсвэл хамтлагтай болно гэж бодож байгаагүй. Бусдаас илүү болохыг биш сайн л тоглож сурахыг хүссэн. Гоё хамтлагтай болж, бидний уран бүтээлийг хүмүүс сонсож, аз жаргалынх нь түүчээ болохыг хүссэн. Дуу зохиохдоо тэгж боддог.

“Чоно” хамтлагийн миний дүүгийн дуулсан “Сүүлчийн хичээлийн дараа хаачих вэ” дууг зохиож байхдаа яг энэ хэсгийг нь хүмүүс дагаад дуулдаг болоосой гэж бодтол хүсэл минь биелсэн. Түүнээс биш алдартай хамтлагийн гишүүн болно гээд үнэтэй байр, машин мөрөөдөж байсангүй ээ. Эд зүйл бол хаана ч байдаг.

Харин оюун санааны илэрхийлэл болсон уран бүтээл хэзээ төрөх нь мэдэгдэхгүй явсаар байгаад нэг л өдөр төрдөг. Алдартай мундаг хөгжмийн зохиолчид ч гэсэн байж байгаад л гэнэтхэн том уран бүтээл хийдэг шүү дээ.

-Таны тэр чухал уран бүтээл төрж амжсан уу?

-Би хийж чадсан. Би яг бодсон зүйлээ би хийж чаддаг болохоор таашаалтай байдаг юм. “Чимээгүй ирэх дурлал” дууг зохиож байхдаа “Дурлал чи над руу чимээгүй ирэх юм” гэдэг хэсгийг дуулахад үзэгчид орилоосой гэж бодсон. Яг л тэр хэсгийг дуулахад үзэгчид орилдог.

Гэхдээ зүв зүгээр л энэ өрөөн дотроо хөгжмөө тоглоод байвал энэ уран бүтээл үүд төрөхгүй. Бодож, бясалгаж, уншиж, судлах ёстой. -“Хурд” хамтлагийн 20 жилийн түүхэнд хүндтэй нөлөө үзүүлсэн хүмүүст талархъя гэвэл хэнийг нэрлэх бол? -Биднийг хайрлаж, сонсож чаддаг ард түмэндээ талархаж, тэдний өмнө сөгдөе.

-Таны амьдралын хамгийн үнэтэй эрдэнэ юу вэ?

-Би өөрөө л юм даа. Хүн өөрөө үнэтэй байж л хайрлах зүйлсээ бий болгоно. Тэгэхээр эрүүл байх хэрэгтэй.

-Хүний сэтгэлд сайн, муу санаа зэрэгцэн оршиж, насны эрэмбэ, цагийн аясаар аль нэг нь тодорч явдаг байж мэдэх юм. Залуу Отгонбаяр, одоогийн Отгонбаяр хоёрын хооронд хэр их ялгаа бий вэ?

-20 настай Отгонбаяр одоогийнхоосоо өөр байсан. Урлагийн замд орж, эндээ хүмүүжиж өдий зэрэгтэй болсон. Би аравдугаар ангид байхаасаа л толинд харж өөртэйгээ ярьдаг зуршилтай болсон. Өдөртөө ядаж нэг өгүүлбэр өөртөө хэлчихээд гардаг. Урлагийн салбар өрсөлдөөнтэй. Тэгэхээр зөв хор шартай байх ёстой. Нэг хамтлагийн гоё дууг сонсоод түүнээс илүүг хийе гэж бодно. Яг ийм тэмүүллээр би “Эх орон” дуугаа зохиосон. Дамчаа гуайтай хамт энэ дууг дуулж, Монголын ард түмнийг байлдан дагуулж чадсан. Энийг л давчихвал сайхан санагдах гээд байсан учраас тэмүүлсэн. Дамчаа гуай дараа нь намайг үнсэхэд нь би нулимс дуслуулсан. Би шаралхаж байсан ч буруу зүйл хийгээг үй. Хамгийн гол нь хүн гэрэл гэгээтэйгээр л сэтгэх ёстой.

-Та хэдэн жил үсээ ургуулж байна вэ?

-2000 онд бид “Мянган жилд ганц” тоглолтынхоо үеэр нэг удаа бүгд үсээ тайруулсан. Шүтэн бишрэгчид болон найзуудаасаа шүүмжлэл их сонссон. Түүнээс хойш ургуулж байна. Нэг талаараа үс маань сүлд хийморийн туг маань болсон юм уу даа.

-Анхны тоглолтынхоо үеэр өмсөж байсан хувцаснууд тань байдаг уу?

-Анхны тоглолтынхоо үеэр өмсөж байсан халцархай савхин хүрэм маань байгаа. Найзаасаа гуйж байгаад хийлгүүлж байсан юм. Одоо тэр хүрмийг энэ тоглолтын үеэр өмсөнө.

-Таарч байна уу?

-Жаахан барьж байгаа ч өмсөж болж байна лээ. Бас анх өмсөж байсан гутал, гитар байна. Энэ бүхэндээ мөргөж байгаад л гараад тоглоно доо.

-Та хэр олон гитартай вэ?

-10 гаруй бий.

-Хүмүүст гитараасаа бэлэглэдэг үү?

-Бэлэглэхээр баян болоогүй байна аа. Эдэлж, хэрэглэж байгаа бүхэн нь үүрд хадгалагдаж байгаасай. Дэлхийн алдартнуудынх шиг эд хэрэглэлийг нь хэзээ нэгэн цагт дуудлагаар худалдах үе ч ирэх юм бил үү. Харин тэдний сэтгэлийн хүч шингэсэн уран бүтээлүүд хэдэн зуундаа монгол даяар эгшиглэсээр байх болно. Тэд ч 30, 40, 50 жилийн ойн баярын тоглолтоо үзэгчиддээ хүргэсээр байх биз ээ.

БЛИЦ

Төрсөн:1973.12.28

Хамгийн хайртай хүмүүс: Аав, ээж болон намайг гэсэн сэтгэлтэй бүх хүнд хайртай.

Хэлэх дуртай үг: Дотроосоо гэрэлтэж яваарай.

Дуртай дуу: Монгол Улсын Төрийн дуулал

Дуртай өнгө:Хар хөх

Гутлын размер:     43

Үсний шампунь: Ихэвчлэн солонгос шампуниар л үсээ угаадаг.


Ж.СОЛОНГО

http://www.mongolnews.mn/w/47544

Үгийн үнэ цэнийг мэдэрч амьдаръя. /нийтлэл /

2013 оны 10 сарын 09. 10:52
 
Үгийн үнэ цэнийг мэдэрч амьдаръя

 

Дунд сургуульд байхдаа “…Болчимгүй үг хэлэхээс болгоомжил охин минь

Аливаа хэлсэн үг гэдэг амнаас гарсан хий боловч

Ариун сэтгэлийн хуудаснаа ашид мөнх үлддэг билээ

Үг голын уснаас шингэн, үг галын дөлнөөс хөнгөн

6

Үг сарны гэрлээс ч  тунгалаг, үг сарнай цэцгээс ч өнгөлөг… хэмээн цээжилж байсан маань санаанд бууж байна. Тийм ээ, үг гэдэг өр зүрхэнд ямар хурдан шингэж баярлуулж, бас гомдоож чаддаг гээч.  Үг бол маш хүчирхэг зэвсэг гэдгийг XX зуунд нейролингвистик программчлал нотолсон байна. Үг нь энергийн асар хүчирхэг импульс тээж байхын сацуу мөн мэдээллийг агуулж байдаг хүчтэй зэвсэг аж. Улаан буудайн үрийн ДНХ дэх хромосомыг радио идэвхит туяагаар шарж үхүүлээд, дараа нь эерэг мэдээлэл бүхий үгсийг хэлж эхлэхэд, үхсэн үрүүд амилсан байна. Хайрлан энхрийлсэн үгсийг үрэнд шингээхэд 10 мянга дахин арвижин ургасан байсан гэдэг.

аб

Сибирийн бөглүү тайгад хэзээ төрснөө ч мартсан нэгэн өвөө орь ганцаар суудаг бөгөөд амьдралын чухал асуудлууддаа хариулт хайсан хүмүүс түүн дээр зорьж очдог ажээ. Өвгөний хэлсэн бүр биелдэг байлаа. Телевизийн сурвалжлагчид тэрээр “Би ямар ч домч шидтэн биш, хэлсэн болгон минь л биелдэг, яагаад гэдгийг би мэдэхгүй” гэж ярьж байв. Хэнтэй ч ярих шаардлагагүй буйд бөглүү суусаар хэлний аглаг өөрийн эрхгүй сахиж, үгийн шидийг эзэмдсэний амьд бодитой жишээ энэ юм. Нэгэн домог өгүүлэхэд, амьдралынхаа ихэнх цаг хугацаанд ан амьтан хорлож нүгэл хийсэн нэг хүн байжээ. Тэр үргэлж  л “тэмээн тавхай” гэдэг үгийг хэлдэг байж. Тэгээд насан эцэслээд их нүгэл хийсэн болохоор тамын үүдэнд ирэхэд  тэмээн тавхай нь халхлаад там руу оруулаагүй гэдэг.  Үг ийм л хүчтэй билээ.

абө

Үгээр шархлуулж ч болно, эмчилж ч чадна. Сэтгэлд хүрсэн сайхан үг гутарч явахад хичнээн үнэтэй билээ. Нүүр царай, гаднах төрхөөр нь чи хэн бэ гэдгийг ялгаж танина. Үг яриагаар чинь доторх төрхийг нь чухам хэн бэ гэдгийг оноож танина. Тавхан үгэнд танигдана гэдэг нь энэ. “Юу ярьж буйг нь мэдэхгүйгээр хүмүүсийг таних арга байхгүй”. Бусдад олигтойгоор танигдая гэж хүсч байгаа бол олиггүй үг битгий ярь. “Сайн хүн үйл хэргээрээ алдаршина, муу хүн ямар ч хэрэггүй чалчаа яриагаараа алдаршина гэдэг” юутай үнэн.

өб

“…Буудсан сумыг буцаагаад хонгионд нь хийж болдоггүй шиг хэлчихсэн үгийг буцаан залгиж болдоггүй. Ам алдвал барьж болдоггүй, агт алдвал барьж болдог. Бодолгүй хэлчихсэн болчимгүй үгээ өнгөрсөн хойно ч болов алдаа оноог нь тунгаан дэнсэлж, амны алдаагаа ахин дахин давтахгүй байхыг хичээ. Амаа хичээхгүй бол гай тарина, галаа хичээхгүй бол гамшиг тарина. Хүмүүст тохиодог олон гай зовлон, гамшиг осол холоос бус хэлнээс эхтэй. Урт хэл толгойн аранга. Хөл бүдэрвэл өвдөг шалбарч мэднэ, хэл хадуурвал толгой хагарч магад. Толгойдоо арандаг хураах олон долоон үгийг хэлэхгүй тэвчиж, амаа мэдэж явбал аминд өлзийтэй. Хэлний гэм толгой цустана гэдгийг марталгүй сана” хэмээн Монгол Улсын ерөнхийлөгч асан Н.Багабанди гуайн тун сайхан онож бичснийг санахад илүүдэхгүй биз.

өбы

Бид эх хэлээрээ зөв боловсон цэгцтэй ярьж чаддаггүй атлаа доромж муу үгийг ямар их мэддэг юм бэ. Гадаад, дотоодын элдэв хараал цээжлэхийн оронд монгол ардынхаа зүйр цэцэн үгийг цээжилж үр хойчдоо өвлүүлэх нь бидний эрхэм үүрэг бөлгөө. Саяхан манай улсын тэргүүлэх салбар болох боловсролын салбарт ажилладаг хөдөөний нэгэн сургуулийн үйлчлэгч хүүхэн хамт ажилладаг хүнээ, бичихэд ч гар эвлэж, ярихад хэл эвлэмээргүй муу муухай үгээр дайрч давшин орилж байх юм. Тийнхүү хараал хэлж буйг харсан хүүхдийн хүмүүжил ямар байх бол. Бодоход ч аймшигтай. Ядаж боловсролын салбартаа эрдмээрээ биш ч гэлээ хүн чанар, үг хэлээрээ боловсорсон хүн авч ажиллуулмаар санагдсанаа нуух юун. Үг ийм хүчтэй зэвсэг байтал хаа дуртай газраа хүссэн хүнээ  доромжлох ёстой юм гэж үү. Үгийн үнэ цэнийг л мэдэрч амьдаръя хүмүүс ээ.

ыөбөы

П.Наран

http://www.shuud.mn/?p=288755

Share
Одоогоор 6 сэтгэгдэлтэй
Таны санал бодол
хөх монгол бичсэн нь: /202.179.20.135/
2013/10/09 11:18:42
ҮГ ХҮЧТЭЙ. Сайхан нийтлэл байна. Баярлалаа.
ugee bodoj amidarie бичсэн нь: /202.179.10.34/
2013/10/09 11:23:09
Ug huchtei shuu
Үг хүчтэй бичсэн нь: /49.0.149.92/
2013/10/09 12:05:03
Гоё нийтлэл болжээ.Баярлалаа.Дунд сургуулийн хичээлийн хөтөлбөрт долоо хоногт ядаж ганц хоёр цаг ёс суртхууны хичээл орж баймаар юм шиг санагддаг.Нийгэм нэг үеэ бодвол гайгүй болж байгаа ч ёс бус үг хэллэг хэрэглэх, бусдыг үг хэлээр дайрч доромжлох,үл хүндлэх ,бусдад зүй бус хандах үзэгдэл байсаар л байгаа нь харамсалтай.Дээр доор хаана хаанаа л бодмоор л болчоод байгааг анзаарахгүй байдаг юмуу үүнд хүмүүс нэг их ач холбогдол өгөхгүй байгаа юм шиг санагддаг.
zochin бичсэн нь: /103.26.194.66/
2013/10/09 14:05:01
Saihan niitlel bna.bayarlalaa.iim niitlel ulam olniig bicheerei.
иргэн бичсэн нь: /180.149.80.163/
2013/10/09 14:06:43
ТВ-ийн хөтлөгч охидууд монгол хэлийг үнэн бузарлаж байна аа.ОСМО-ийн тайлбарлаг “энэ байшин амьдрахад зориулагдсан ” “Том өрөөндөө том цонхтой хийцлэгдэж,өгөгдсөн” “энэ өрөөн цонхтой хийцлэгдсэнээр гадагшаа харах боломжтой” ТВ-ийн үл хөдлөхийн тэр хүүхнүүдээс болоод уур хүрээд бушуухан сувгаа сольж байгаа юм даа.
EH HELEE MERERIE бичсэн нь: /202.179.10.34/
2013/10/09 14:24:26
HE HE YAG UNEN
14.202.0.246

Монгол бахархлаар жигүүрлэж, Монголоо мандуулья. /нийтлэл/

2013 оны 11 сарын 12. 08:00

Монгол бахархлаар жигүүрлэж Монголоо мандуулья

Ямар ч славьян хүнийг гурав маажихад араас монгол арьс гууждаг гэж Европууд өөр хоорондоо хэлэлцдэг байсан гэдэг. Өнгөрсөн зууны эхэн үеийг хүртэл тэднийг дорны бүдүүлгүүд гэж үзсээр ирсэн бүхэл бүтэн онол ч бий. Монголчууд 300 жил орчим ноёрхохдоо үлдээсэн соёл ёс заншил, төрийн байгуулалт, нийгэм эдийн засгийн уламжлал ийм хүчтэй нөлөөг үзүүлсэн хэрэг. Оросын түүх тэр үед насны хувьд Византаас гаралтай балчирхан байж. Харин Монголын түүх лавтайяа 2 мянган жилээр тогтохгүй баялаг байлаа.

:

Харин өнөөдөр Монголын соёл эргэлзээ төрүүлэхүйц харийншсан байх юм. Монголоороо бичиж, сэтгэж чаддаг нь тун цөөхөн. Эцэг эхчүүд үр хүүхдүүдээ монгол хэл соёлд сургахаас илүүтэй англи, америк, солонгос, японоор хүмүүжүүлэхийг эрхэмлэнэ. Нэг ийм онигоо байдаг юм. Монголчууд хаачсан юм бэ гэхэд Солонгос явсан. Үлдсэн нь гэсэн чинь солонгос кино үзэж байгаа гэж хариулсан гэдэг.

.

Хаалттай байсан нийгэм задарч сэтгэлгээ чөлөөлөгдөхөд бидний хамгийн нандин зүйлээ алдсан нь монгол хүний сэтгэхүй байлаа. Эдийн засаг, чөлөөт худалдаагаа либеральчлахыг голчилсноос бус монголоороо үлдэхийг чармайсангүй. Хаалттай байсан сэтгэхүй гадны соёлын нөлөөнд хэт мэдрэг байдаг. Үүнийг тооцсонгүй. Эдийн засгийн үзүүлэлтүүд сайжирч, хүний эрх эрх чөлөө хэрхэн хангагдсан үзүүлэлтүүдээрээ ам уралдан биесээ магтахаас бус монголт хүн хэрхэн монгол хүн биш болж байгаа талаар ухаарч сэхээрч явсангүй. Монгол газар шороон дээрээ мөртлөө харийншсан хэсэг бүлэг хүмүүсийн бөөгнөрөл л болсныг алхам тутамдаа мэдэрч явах юутай гунигтай.

.

Монгол бахархлын өдрөө саяхан тэмдэглэлээ. Тэртээд мартагдсан үүх түүхээрээ бахархсан шоу үзүүлбэрийг бүтэн өдөржингөө л харлаа. Өнгөрснөөрөө бахархалгүй яах билээ. Гэхдээ энэ цаг үеийн бахархал бидэнд байхгүй гэж үү. Дэлхийд нэрээ цуурайтуулсан эрхмүүдээ хэдхэн өдөр л тэнгэрт тултал магтана. Дараа нь үнсэнд хяасан шалз шиг л хэвлэл мэдээлэлээр хар бүхний бай болгоно. Түүнээсээ сэтгэлийн таашаал авдаг болсон маань гэм биш зан болчихоод байна. Харийнсаж байгаагийн гол шалтгаан нь ердөө л монгол хүнээрээ бахархаж чадахаа больсонтой холбоотой.

.

Эцсийн бүлэгт монголын баялаг мал сүрэг, ашигт малтмал, газар тариалан, мөнгө эрх мэдлийн аль нь биш. Ердөө л монгол хүн өөрөө эх орныхоо юугаар ч сольшгүй баялаг. Эх оронч хүмүүсийн нэгдэл л энэ улсын ирээдүйн баталгаа. Эх оронч гэхээр гараа хөдөлгөдөггүй амаараа “эх орон минь сүйрэн мөхөж байгаа тухай”, “эх орноо аврах тухай”, “эх орондоо ямар их хайртай” тухай цаг үргэлж яншигчдыг хэлэхгүй. Сайн нэгнийгээ даган дууриаж тэр бүх өндөрлөгт хүрэх эрмэлзэлтэй, чадал боломжоороо хөдөлмөрлөж, өөрийгөө хөгжүүлж, сайн сайхныг цогцлоодог эрхмүүдийг хэлдэг юм.

.

Хэвлэл мэдээллийн хэргслээр сайнаасаа мууг нь илүү нэвтрүүлнэ. Монголд ердөө юуг ч бүтээдэггүй, сайн сайхан зүйл огт байдаггүй юм шиг нийтлэл нэвтрүүлгийн бодлого нь чиглэнэ. Бид яах вэ гэхэд үр хойчис маань ямар хүмүүс болж өсч торних болж байна аа. Судалгаагаар монгол хүн амьдралын чанаргүй улсуудын дөрөвдүгээрт жагссан байх юм. Огт инээмсэглэдэггүй улс орны жагсаалтын айргийн тавд шүү. Нөгөө үндэстний бахархал байхгүй болсонтой шууд холбоотой. Гудамжинд яваа хүмүүсийн хэд нь инээмсэглэн алхаж явна вэ. Ийм сайхан газар нутаг дээр, ийм аугаа түүхтэй, хэзээ ч бараг өлсч ундаасч яваагүй, нүүдэлчдийн соёл иргэншлийн давтагдашгүй бүхнийг агуулсан энэ үндэстэн яагаад энэ цаг үед ийм уруу дорой явах болов. Энэ бүхний эзэд байж яаж ингэж болох вэ дээ.

_

Монгол бахархлыг сэргээхэд хэсэг бүлэг хүмүүсийн хүчин зүтгэл хангалтгүй, Монгол төр өөрөө чухал үүрэгтэй. Харийн соёлоос айхдаа гол нь биш шальдар бульдарт нь хөл алдчихгүй Монгол дархлааг бий болгох нь чухал. Олон зуун үндэстний нийлмэл америкчууд нэгэн дээвэр дор эв зүйтэй багтаж дэлхийн соёл иргэншлийг тэргүүлэх хэмжээнд хүрсний нэг нууц нь америк мөрөөдөл, америк бахархал. Тэднээс хэдэн мянган жилийн ах настай нүүдэлчдийн соёл иргэншил, Монгол яагаад өөрийн бахархал мөрөөдөлтэй байж болохгүй билээ.

_

Н.Бадамжав

http://www.shuud.mn/?p=299707

Share
Одоогоор 12 сэтгэгдэлтэй
Таны санал бодол
монгол бичсэн нь: /103.10.22.19/
2013/11/12 08:48:20
яааааааааааааааг зөв хэлж
amar бичсэн нь: /183.177.98.82/
2013/11/12 09:22:53
bi tanii tald. . . . . . . . . . . . ta zuvhun bichigch bich temtsegch ……………..?
irgen бичсэн нь: /202.131.228.163/
2013/11/12 09:47:17
mash zuv untsguus sain bichsen bn. undestneeree sanaa zovoh hicheen zutgeh zuiluudiin neg ni yah argagui deerhi asuudal munuusuu mun.
зочин бичсэн нь: /103.26.192.190/
2013/11/12 10:44:36
миний ажиллаж байсан со үйлдвэрт л гэхэд захирал нь өглөө бидэнтэй зэрэг ирээд орой унтахад байж л байдаг, бүтэн сайнд амарч байхад ирчихсэн хашаа хороогоо цэвэрлээд явж л байдаг, сайн хүн болоод туслах гэхэд үгүй үгүй амар гээд хавьтуулдаггүй, тийм л байсан. би л лав солонгосчуудыг биднээс сайхан амьдарч байгаа гэж атаархахгүй ээ. биднээс илүү нь гэвэлшинэ машин унадаг, байгаль цаг агаарын тааламжтай нөхцөлд амьдардаг нь л байх. улсаасаа байтугай гэрээсээ ч холдож үзээгүй хүмүүс л солонгосыг киногоор нь төсөөлөөд, газрын диваажин гэж ойлгодог байх.
boldoo бичсэн нь: /103.11.192.130/
2013/11/12 11:10:15
103 26 228 chi neeree ynexeer yneng xellee..mgl- xyn zlxuu arhaagyi bj yun baxarxal yarix be…yum xiideggyi xyn xezee ch xynii xiisen byteeseng xaraad baxarxdaggyi l bxgyi yu…er ni ert deer yes l mgl chuud zalxuu oligtoi ch xooloo amtlaad idchixej chadaxgyi l bsan biz dee,yndesnii xool ni zygeer l dan byxel max ,guril ni bol xujaa nariin tarisan guril ..guril gedgiig ch medexgyi yabaa biz dee…etsest ni yum xiideggyi xyn yamagt yalanguya mgl xyn xynii xiisen byteesend xorsoj xorloj yabdag ubaigyi zantai..
салхи дэмбээ бичсэн нь: /103.26.194.7/
2013/11/12 11:10:43
бахархал омогшил энэ тэр гэж галзуурахаа болио. юм мэддэггүй хүн эрдэм сурахын тулд заавал тэнэгээрээ бахархахаас эхлэх ёстой юу. заавал архичнаараа бахархаж байж архинаас гарахуу. ядуугаараа бахархаж байж баяжихуу. бүдүүлгээрээ бахархаж байж соёлжихуу. эсвэл энэ бүгдийг хийхийн тулд заавал их хааны байлдан дагуулалтаар бахархах хэрэгтэй юу. эсвэл мөнхэрдэнийн медалиар бахархасны дараа урагшилж эхлэх үү. битгий солиориочдоо солиотуудаа. хөгийн бүдүүлэг тэнэг сармсагчингууд хаяагүй бахархаад омогшоод байхаар бүр * хүрээд сууж болохгүй юм. моголчууд монгол зан заншил ахуйд бахархах юу ч байхгүй. тэгээд үнэнийг хэлэхээр олимпийн ганц аврагыг нүүрэндээрээ тавиад битгий мунагтаад байлдаа. ядаж ярих гэсэн сэдвээрээ ярьж сураачээ мулгуунуудаа. яаанадаа танар.
салхи дэмбээ бичсэн нь: /103.26.194.7/
2013/11/12 11:19:27
биний тэнэгрэлд хязгаар байна уу. өөрсдөөсөө ичиж гутарч хийх ёстой юмыг бахархаж хийнэ гэж юу солиотно вэ. хүний өмнөөс инээмсэглэдэггүй, хэзээч бу*д зам тавьдаггүй, зам асуухаар сайндаа л цаана чинь гэж дуугарах аяддаг, нус шүлс цэрээ тасралтгүй цацаж хаясан, таньдаггүй л бол хүнийг огт хүн гэж харьцдаггүй, энэ замаар залуу үе нь тогтвортой урагшилж байгаа. гараа угаахыг угаас сураагүй ард түмэн юугаараа бахархаад омогшоод самсаа нь ширхираад байнаа. эсвэл галзуу өвчин туссан юмуу. монголд сургууль төгссөн энэ сэхээтнүүд хогийн *ноос бүдүүлэг боол хүмүүжил мэдлэгтэй амьтас юмдаа. хайран сайхан нутаг эх орон, цэврээрээ байгаа нялх үрс минь.
салхи дэмбээд бичсэн нь: /202.70.46.202/
2013/11/12 15:35:42
чи бага зэрэг өөрийн улсын 13-16-р зууны үеийн түүх унш даа, ахуй соёлын талаар бичсэн эрдэмтэн судлаачдын бүтээлийг унш даа “моголчууд монгол зан заншил ахуйд бахархах юу ч байхгүй””,гараа угаахыг угаас сураагүй ард түмэн юугаараа бахархаад омогшоод самсаа нь ширхираад байнаа” гэх шиг хөлдүү хог минь түүхээ ссайн уншиж ойлгоод үмхий амнаасаа хий гаргаарай. аливаа ард түмэн өвөг дээдсийн байгуулсан аугаа үйлээр бахархдагийн, одоохондоо бид ядруу байгаа ч гэсэн ирээдүйд хүчирхэгжинэ, чам шиг бахархах зүйлгүй гэж ярьдаг шаар өөрөөсөө ичих хэрэгтэй. чи монгол биш байх аа.
zochin бичсэн нь: /84.97.198.36/
2013/11/12 16:05:23
unen yum heljee,tsag uyeiin tulgamdsan asuudlaar onovchtoi, tsegtstei, helleg saitai, unen medeelel ugdug tanii niitleliig shimten unshdag shuu! amjilt.
unemshil бичсэн нь: /202.70.46.203/
2013/11/12 18:58:49
unen unen yg unen shuu
noyn бичсэн нь: /202.70.46.199/
2013/11/12 23:28:08
hehe yg onood helchihjee
selengee бичсэн нь: /202.70.46.199/
2013/11/12 23:28:40
hehe yg onoog helchihej dee

Урам хайрлаж амьдрая. /нийтлэл/

2013 оны 11 сарын 15. 09:07

Монголчууд бид “Бурмаар тэтгэхээр урмаар тэтгэ. Урмыг нь хугалахаар ууцыг нь хугал” гэдэг. Энэ юутай үнэн. Өөрийгөө нэг ажаад байсан чинь урмаар дутсандаа “унтаа” байдалд орчихож. Бүр энэ байдалдаа дасан зохицох шинжтэй болчихож.  Онож хэлсэн ганц үг давшиж яваа дайсныг ч буцаадаг гэдэг.

ыб

Агуу их найрагч Т.Очирхүү гуай “Урам хайрла” хэмээх сайхан шүлэг тэрлэж олон хүнийг урмыг сэтгээж байсан үе саяхан мэт санагдавч олон жил өнгөрч. Энэ сайхан шүлгийг тэрлэсэн их найрагч өнөө алга. Бурхны оронд байгаа хүмүүст урам хайрласаар яваа биз.

“Хүмүүс ээ бие биедээ урам хайрла

Хүсэл сэтгэл бадраах бүлээн дулаан үг хайрла…”

Тийм ээ, урмын үг гэдэг бол цэцэг услах ус л гэсэн үг.

бйы

Хүнд урам өгөх хамгийн энгийн арга бол сайхан мэндэлж, үнэн сэтгэлийн инээмсэглэл. Саяхан инээмсэглэлийн тухай нэгэн сургамжит өгүүллэг уншсанаа уншигчидтайгаа хуваалцмаар санагдлаа. Бяцхан охин гунигтайхан алхаж байгаа нэгэн хүн руу харан инээмсэглэжээ. Охины дотно сайхан инээмсэглэл нөгөө хүний сэтгэлийг сэргээжээ. Сэтгэл нь сэргэж сайхан болсон нөгөө хүн маань саяхан өөрт нь тусалсан нэг найздаа баярласан талархсанаа хэлээгүйгээ санажээ. Ингээд бяцхан зурвас бичин түүнд хүргүүлэв.

өый

Зурвасыг авсан найз нь маш их баярлаж, өдрийн хоолоо идэж байсан зоогийн газрын зөөгчид ахиухан шиг цайны мөнгө орхижээ. Зөөгч хүү хэзээ ч ийм их хэмжээний цайны мөнгө авч байгаагүй болохоор баярлан гэртээ харих замд нь өдөр бүр малгайгаа тосон суудаг хөгшин гуйлгачны малгайд мөнгө хийв. Хөгшин гуйлгачин тун их баярлажээ. Бүхэл бүтэн хоёр өдрийн туршид хэлэн дээрээ юу ч тавиагүй байсан юмсанж. Ингээд гэдэс цатгалан, сэтгэл тэнэгэр байдлаар байшингийн доод давхарын хонгилдоо иржээ.

ыб

Тэрээр тун жаргалтай өөдрөг байсан учир гадаа даарч чичирч байсан нэг бяцхан гөлгийг гэртээ оруулж дулаан хонуулахаар болж хөлдөж үхэхээс аварчээ. Гөлөг дулаан хоносондоо мөн өвгөн түүнд элэгсэг хандсанд тун ихээр баясчээ. Дулаан оромжинд баацагнан гүйж, эрхэлж тоглож байв. Шөнө дундын алдад гэнэт байшин утаа униараар дүүрч түймэр гарчээ. Утааны үнэр авсан гөлөг чанга чанга хуцан өвгөнийг сэрээжээ. Өвгөн сэрээд айлуудын хаалгыг нүдэн хүмүүсийг сэрээж байшингаа ч хүмүүсийг ч галын аюулаас аварчээ”.

бы

Энэ бүхэн инээмсэглэлийн ач тус байсан гээд бод доо. Үнэхээр гайхалтай. Урамтай үйлдэл бол таны сайхан мэдрэмжээс үүдэлтэй байдаг.  Бид ямар нэгэн үйлдэл хийж, түүнийгээ тогтмол хийхэд тодорхой үр дүнд хүрдэг. Та аливаа урам өгөгч үйлдлийг хийж, түүнийгээ тогтмол зуршлаа болгоход маш олон ер бусын үр дүнд хүрэх болно. Танд шинэ зүйлс тохиолдож, өөрийн итгэл үнэмшлийг өөрчилж чадах болно. Урам зоригтой байх тусмаа бид илүү сайхан мэдрэмжтэй болдог. Сайхан мэдрэмжтэй байх тусмаа та илүү сайхан зүйлсийг амьдралдаа өөд нь татах болно. Хүн өөрөөсөө ямар эрчмийг ялгаруулна, түүнийгээ эргүүлэн татдаг гэдэг дээ.

йөы

Та урам зориг оруулдаг үйлдлээ давтан хийсээр байвал амьдралдаа хэвшүүлж, өөрийгөө сонсож сурах нь дамжиггүй. Урам зоригтой үйлдэл нь таны амьдралыг өөрчилж, итгэл үнэмшлийг тань зөв тийш чиглүүлнэ гэдгийг үргэлж санацгаая.  Ганцхан амьдрах хүмүүн заяагаа дээдэлж бие биедээ урам өгч, хайрлан хүндэтгэж,итгэл сэтгэлээр дүүрэн амьдарцгаая.

аы

П.Наран

http://www.shuud.mn/?p=300980

Share
Одоогоор 7 сэтгэгдэлтэй
Таны санал бодол
humuusee бичсэн нь: /202.179.10.34/
2013/11/15 09:11:55
uram mash chuhal shuu
uram hairla бичсэн нь: /103.11.195.6/
2013/11/15 09:17:13
bayarlala yram hairlasand
zochin бичсэн нь: /103.9.88.50/
2013/11/15 10:33:33
bi neg hunees zeelee hehej hatuuhan yrih gej baisnaa boliloo ! tegej baigaad ogoh biz dee ! ug ni hun ni dajgui hun ym baigaa ym ! bolomj ni l bolohgui baigaa ym bailgui dee !
emch бичсэн нь: /124.158.95.132/
2013/11/15 10:56:33
yamar saihan uram hairlasan zuil bichsen yum be mash ih bayrlalaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa
thks бичсэн нь: /124.158.74.2/
2013/11/15 11:09:26
bayarlalaa haaya iim sanyylga abah zvgeer shuu
oogii бичсэн нь: /112.72.13.212/
2013/11/15 11:46:04
saihan urmiin vg bna thank. bi uramaar tetgvvleh durtai
зочин бичсэн нь: /103.26.194.142/
2013/11/15 12:23:48
тийм шүү. ядарч яваа нэгэндээ чамд сайхан ирээдүй байна. чи энэ бүхнийг давж гарч чаднаа гээд л хэлчихэж байя даа. бас чадах чинээгээрээ туслаж байя хүмүүс минь. сэтгэд сэргээсэн гэгээлэг зүйл бичсэн таньд баярлалаа.

Золиос. /Зөв бичих шинэ дүрмийн тухай нийтлэл/

2013 оны 11 сарын 14. 12:38

Золиос

Монгол хэлний зөв бичих дүрмэнд өөрчлөлт оруулахаар ажиллаж байгаа гэнэ, өвгөд. Эдээрээ оролдвол эвдлэхийн цондон гэдгийг илүү ихээр мэддэг хүмүүс ийм зүйл хийж суудаг, тэд зөнөө юм болов уу. Үнэн хэрэгтээ хэсэг бүлэг хүмүүсийн гаргасан тэнэглэл нийт олонд халтай байдаг. Дунд сургуульд байхад манай дээд үеийнхэн бичиг үсэг тайлагдаагүй шахам төгсч байсныг санаж байна. Учир нь тэднийг кирилл үсгээ арай ядан тайлж байхад нь монгол бичиг зааж жинхэнэ золиос болгосон. Кирилл ч үгүй, монгол ч үгүй нөхдүүдийг багш нар нь мал хэмээн цоллож, улсын шалгалтаа арай ядан давж байсан баримт өнөөдөр ч сургуулийн архивт бий. Сургуулийн түүхэн дэх хар толбо гээд устгачихаагүй бол шүү дээ. Энэ түүх дахин давтагдах бололтой. Дөнгөж сургуульд орж байгаа хүүхдэд 35 үсгийг цээжилж, өөр хооронд нь холбох амар даваа биш. Гэтэл арай гэж наана цаанатай болж байтал Ь, Ъ, Щ, Й гэсэн үсэг орсон үг бүр буруудаж, улаан балаар эрээчүүлэх нь. Төгсөх ангийнхан ямар азаар тест бөглөдөг болсон юм. Дээхнэ үеийн шиг бичгээр шалгалт авдаг байсан бол хуруугаар өлгөх нэгэн олдохгүй дээ. Үр хүүхдийнхээ мэдлэг боловсролоор ингэж л тоглох бололтой.

6

Ер нь 2.9 сая монголчуудын нийтээрээ хэрэглэдэг дүрмийг хэдхэн хүн өөрчилдөг нь ямар учиртай юм. Хэсэг байж байгаад л өөрчлөгдсөн, та нар ингэж бич гэх. Бичиг үсэг гэдэг хэдхэн хүний зугаагаа гаргадаг тоглоом юм уу, хаашаа юм. Ажил хийсэн нэр зүүхийн төлөө бусдын эрх ашгийг хөндөх нь зүйд нийцэж байна уу? Бичиг үсэг чинь улс орны тусгаар тогтнолтой холбогддог гээ биз дээ. Тэгвэл энэ хэдэн өвгөд чинь Монгол Улсын тусгаар тогтнолоор оролдоод байгаа юм биш үү. Өөрсдийгөө эрдэмтэн мэргэд гэж нэрлэж болно. Гэхдээ Дамдинсүрэнгээс давж сэтгэнэ гэдэг юу л бол. Ямар нэг зүйл хийж байгаа, хийсэн мэт харагдахыг хүсээд байгаа бол одоогийн дүрмээр хэрхэн зөв бичихийг яривал илүү хөрсөнд буух биш үү. Үнэн хэрэгтээ бид 20, 30 жил мөрдсөн дүрмээ хэрхэн хэрэглэдэг билээ. Авах юмгүй алдаатай бичдэгээ хүлээн зөвшөөрнө биз дээ. Бүгдийн нүдэнд ил байдгаараа сэтгүүлчид л гоочлуулдаг болохоос бүгдээрээ зөв бичиж чаддаггүй нь бодит үнэн. 1980-аад оноос хойш гартаа оруулж чадаагүй дүрмийг өөрчилж, бичиг үсэг тайлагдсан тайлагдаагүй нь мэдэгдэхгүй иргэдээр дүүрэх нь, Монгол Улс.

6

Тэгж баихаар бүгдээрээ дор бүрнээ өөрсдиин гэсэн бичигтэи болии. Дур дураараа л бичицгээе. Нэгэнт л дуртаи нэг нь хүссэн цагтаа өөрчилдөг юм чини дүрэм энэ тэрд баригдаж яадгиин. Зөв буруу гэж биенээ ч чичлэхгүи. Тэгээд бас бүгдээрээ гадаад нэртэи болии, англи ч юм уу. Өөрчлөгдөхгүи ш дээ, амар. Хэл шинжлэл энэ тэриин ч хэрэггүи. Юу хиихээ мэддэггүи хүмүүсээр юугаа ч шинжлүүлэхиин. Ер нь дунд сургуулиин хичээлиин  програмаас монгол хэлнии хичээлииг авах хэрэгтэи баина. Юугаа заахын, шал дэмии хүүхдүүдиин толгои эргүүлэхиин нэмэр. Зоргоороо л амидарии, саихан ардчилсан ниигэм ш дээ.

6

В.Хэрлэн

http://www.shuud.mn/?p=300702

Share
Одоогоор 26 сэтгэгдэлтэй
Таны санал бодол
tsoomoo бичсэн нь: /103.11.193.154/
2013/11/14 12:45:40
tiishd oor xiix yum oldoxgui bgamuu xaishain
зочин бичсэн нь: /202.179.2.185/
2013/11/14 13:09:19
аль аймгаас гэдгийг*аймгаас, амьдан гэдгийг амтан гэж бичиг юм байна даа
zochin бичсэн нь: /103.26.194.5/
2013/11/14 14:18:23
dandaa l 1 hachin balai ym hiij baih ym da baisan ym baigaagaaraa. l b.san ni deer de hiih ajil ni oldohgvi ym shig soliortsgooj b.h ym
зочин бичсэн нь: /202.55.180.197/
2013/11/14 14:20:56
хэн нэгэнд хийх юм олдохгүй байгаа юм байлгүй дээ. тэгээд зөв бичих дүрмийг өөрчилсөн гээд удалгүй эрдэмтэн доктор энэ тэр болох биз дээ.
зочин бичсэн нь: /182.160.38.63/
2013/11/14 15:39:09
чихнээ чимэг болсон аялгуу сайхан монгол хэл минь хэдхэн анархистын гараар орж дуусах нь дээ.ер нь тэгээд монгол хэл шинжлэл,шу гэж байх шаардлага байгаа юмуу.энэ асуудал чинь шинэчилсэн зг-ын бас л нэг шинэчлэл биз дээ.монгол хэл бичгийн тухай асуудал чинь хөшөө нураах,ман-ынхыг ажлаас халахтай адил биш гэдгийг шинэчлэгч зг-ын гишүүн гантөмөрт сануулая
би монголоороо баймаар байна бичсэн нь: /203.194.116.52/
2013/11/14 15:45:13
в.хэрлэн сэтгүүлчээ маш зөв ярьж байна. эрдэмтэн мэргэд нь ингэж туулбаргүй хандаж, авирлаж байгаа нь явж явж тусгаар тогтнолын маань илэрхийлэл гэгдээд байгаа эх хэл үгүй болж цаашилбал монгол оршихуй эс оршихуй дээрээ тулаад байна. 80-иад оныхоо дүрмийн шинэчлэлийг ард олондоо бүрэн ойлгуулж, соён гэгээрүүлээгүй байж ийм алхам хийж болмооргүй санагдах юм. харамсаж байна. их гүрний явуулга л ийм байдаг байхдаа гэсэн бодол төрж байна. энгийн номхон ард бид яах ёстой юм бэ. энэ тэнэглэл, хийрхэлийг зүгээр хараад суугаад л байх уу
gydd бичсэн нь: /202.131.242.238/
2013/11/14 15:48:02
энэ өөрчлөлтийг удирдаж байгаа баянсан гэдэг хүн хэдэн үеэрээ хараагдах болтугай.
би ч бас монголоороо баймаар байна бичсэн нь: /202.131.225.197/
2013/11/14 16:23:03
дүрмээ шинэчилчихээд дараа нь хамгийн их эх хэлээ мэддэггүй хүнтэй улс гээд гиннест орох гээ юу. энэ хэрвээ батлагдвал монголд ганц ч хүн ойрийн 50 жилдээ зөв бичиж сурахгүй шүү дээ.
би ч бас монголоороо баймаар байна бичсэн нь: /202.131.225.197/
2013/11/14 16:39:13
элбэгдорж нь шагнах гэсэн чинь хийсэн бүтээсэн юм байхгүй болохоор нь юу ч хамаагүй нэг юм зохиогоод ир гэсэн юм байлгүй. өнөөх нь нөгөө дуучидтай нь адилхан хуучны дуунуудыг өөрийнхөө стиллээр дуулж шагнуулдаг шиг бодоод монгол хэлийг өөрийнхөөрөө хийг шагнуулна гэж бодож байгаа юм байлгүй.
атэнт бичсэн нь: /202.131.225.197/
2013/11/14 17:45:55
битгий тэнэгт ийм найруулгагүй бичдэг сэтгүүлч гэж юу байсан юм….
атэнт бичсэн нь: /202.131.225.197/
2013/11/14 17:45:58
битгий тэнэгт ийм найруулгагүй бичдэг сэтгүүлч гэж юу байсан юм….
ссссс бичсэн нь: /103.26.194.96/
2013/11/14 19:34:17
хэрлэн гуай та эхлээд зөв бичээд сурчих
zochin бичсэн нь: /103.26.194.77/
2013/11/14 19:54:37
demjihgui bnaa useg hasna gedgiig. huuhdiinhee neriig yaj bichihiin
helmongol бичсэн нь: /202.55.191.35/
2013/11/14 19:59:17
mongol hel min hetsuu bosgo undur baih heregtei
helmongol бичсэн нь: /202.55.191.35/
2013/11/14 19:59:17
mongol hel min hetsuu bosgo undur baih heregtei
helmongol бичсэн нь: /202.55.191.35/
2013/11/14 19:59:17
mongol hel min hetsuu bosgo undur baih heregtei
helmongol бичсэн нь: /202.55.191.35/
2013/11/14 19:59:20
mongol hel min hetsuu bosgo undur baih heregtei
…., бичсэн нь: /203.194.114.164/
2013/11/14 20:47:35
эх хэлээрээ битгий тоглооч дээ.
batаа бичсэн нь: /202.179.20.167/
2013/11/14 20:47:54
дэмжихгүй байна.35-хан үсэгтэй манай сайхан монгол хэл хуучнаараа үлдсэн нь хамаагүй дээр.олон мянган ханзтай хятад солонгосчууд болоод л байгаад байхад.хүүхдийнхээ аав ээжийхээ өөрийнхөө нэрийг өөрчилж бичиж хэзээ ч чадахгүй.эсэргүүцэж байна.
hhхх бичсэн нь: /180.235.171.84/
2013/11/14 20:53:30
мөнгө хийж байгаа нь энэ гэнэ дээ
zorig бичсэн нь: /49.0.152.54/
2013/11/14 21:21:24
удахгүй хятад ханз үсгээр бичдэг болгохын өмнөх кирилл монгол бичгийн эсрэг алан хядах арга ажиллагааг явуулж байна гэж үзэж байна. гэхдээ ардчилсан хужаа нарт монголчуудын хэл бичиг , соёлын эсрэг хорон муугаа хийх цаг хугацаа байхгүй.
suusai бичсэн нь: /203.194.115.179/
2013/11/14 22:55:43
herlen mash zuv. dahiad bur sain bicheerei. busad setguulchid hevlel medeellinhen ni demjeed ug. damdinsuren guaigaas davj durem yarih tolgoi 100 jiliin daraa ch turuhgui l bolov uu.
nud chixee nee бичсэн нь: /103.11.195.28/
2013/11/15 02:07:44
ene arai dendenee bas nogoo xogiin yyt shigee baaxan bichig barimt xevlej mongo urex ni de oor xiix yum alga u daruulgagui ailiin shouchin xuuxduud shig xen durtai ni xereggui zuiliig chuxal met yarij mongo urdegee bolimoor yum mongoliin buyan baragdax vii de
nud chixee nee бичсэн нь: /103.11.195.28/
2013/11/15 02:12:23
xerleng buruutgaxaar niitleliig sain ynsh. xelmegdsen 4 usgiig oruulaxgui bol yag ingej bichne de . ali ni deer bna
баагий бичсэн нь: /202.131.242.238/
2013/11/15 08:15:38
монголын хэл бичгийн хүмүүс гадаадаас өдөр тутам орж ирж байгаа гадаад үгнүүдийн монгол хувилбарыг бодож олох, түүнийгээ сурталчилж хүмүүст таниулах талаар яагаад юу ч хидэггүй юм бэ? өдөр тутам хэрэглэдэг маш олон үг гадаадаараа явж байна шүү дээ. хийх ёстой юмаа хийхгүй байж шал дэмий хүмүүсийн дургүй хүргэсэн юм хийж байх юм. дамдинсүрэнтэй барьцах хэн бэ? муис-ын багш баянсан тэнэг. саваагүй * саранд хуцав
баагий бичсэн нь: /202.131.242.238/
2013/11/15 08:20:28
энэ 4 үсгийн учрыг олохгүй, алдаж будилаад, ад үзээд байгаа хүмүүс чинь ном уншдаггүй учраас зөв бичиж чаддаггүй л хүмүүс шд. тэгээд алдаатай бичсэн нь мэдэгдэхээр ичсэн нүүрэндээ энэ хэдэн үсгийг буруутгаад, хална солино гэж дайрдаг. үнэндээ угаасаа л ном уншдаггүй хүмүүс энэ 4 үсгийг хассан ч буруу бичсээр л байх болно.

Буурлын үг буруугүй. / нийтлэл /

2013 оны 11 сарын 12. 10:33

“Буурлаас үг сонс, болсноос ам хүр” гэж ардын маань сайхан үг бий. Хаа газрын ахмадууд илүү итгэж болох хүмүүс байдаг. Тэд худал ярьж хууран мэхэлдэггүй. Тэдний үг нухацтай үнэн байдаг. Дундад зууны үеийн нэгэн судлаач, “Хөгшин мод сайн шатдаг. Хөгшин мориор явахад аюулгүй. Хуучин номуудыг уншихад аятайхан. Удсан дарсыг уухад таатай. Хуучин анд нарт бүхнээс илүү итгэж болно” гэж бичсэн байна. Тийм ээ, буурлын үг буруугүй.

6

Та бидний дээдэс эх орон, газар шороо, уул усаа нэр төртэй хамгаалж үлдээсэн. Буянт мал сүргээ өвлүүлсэн. Эх орны эрдэс баялгийг манаж ширхэг чулуу ч хөндөлгүй ариун дагшнаар нь үлдээсэн нь бахархалтай. Эцэг өвгөдөөс улбаалсан их түүх соёл, эх хэлээ уламжлан дамжуулсан. Өнөөгийн бидний эдэлж хэрэглэж байгаа бүхнийг хэн бүтээж үлдээсэн бэ? гэдгийг үргэлж санаж дээдлэх нь зүйтэй.

5

“Өсвөр насны баялаг бол хүч чадал, гуа сайхан байдаг бол өтөл насны баялаг нь ухааны цэцэглэлт” гэж нэгэн ухаантан сургасан байдаг. Ийм баялгийг нийгэмд хэрэглэхгүйгээр орхино гэдэг нь байж болохгүй зүйл. Та бидний дэргэд алт шиг сургаалтай буурлууд байхад тэднийхээ үгийг сонсохгүй үл тоож буй нь хамгийн буруу зүйл билээ.

бы

“Нас хэлбийхийн цагт өөрийгөө хүндлүүлэхийн тулд чи залуу байгаа дээрээ хүч тэнхээ нь дордож, цал буурал болсон хүмүүсийг сонсч хүндэтгэх хэрэгтэй” гэж эртний Персийн нэгэн яруу найрагч бичиж байжээ. Төрийн хошой шагналт, хөгжмийн зохиолч Л.Мөрдорж гуай нэг удаа “Монголын ард түмэн миний зохиосон аяар унтаж, миний зохиосон аяар сэрэх юм. Надад нэг орос дэлгүүрийн проомсог өгчихгүй юм байх даа” гэж хэлсэн гэдэг. Үнэхээр Л.Мөрдорж гуай төрийн дууллын аяыг зохиолцсон, хойч үедээ мөнхөд дуурсагдах бүтээл туурвисан агуу хүн. Уг нь оюуны ийм сод бүтээлүүд туурвисан уран бүтээлч орос дэлгүүрийн проомсог гуйгаад байхааргүй л амьдрах ёстой л доо. Гэхдээ цаг үе нь тийм биш байж.

6

Тэр агуу хүн хойч үедээ мөнхийн бүтээлүүд туурвиж өгсөн атлаа өөртөө тун багыг авч байжээ. Манай ахмадууд Л.Мөрдорж гуай шиг төрийн дууллын ая зохиогоогүй ч өөр өөрийн хийх ёстойг сэтгэлээсээ хийж, ирээдүйн сайн сайхны төлөө хөдөлмөрлөсөн. Өөрөөр хэлбэл та бидний төлөө шургаж унаталаа зүтгэсэн.

6

Ахмадуудынхаа алтан сургаалийг анхааралтай сонс. Тэднийг үеэ өнгөрөөсөн, улирсан, хуучирсан гэж бодвол бид маш том алдаж байгаа нь тэр юм. “Сүүг нь шимээд хөхийг нь хазаж болохгүй ээ. Бид ахмадуудынхаа шим шүүсийг ховх сорсон. Тэгсэн мөртлөө гэв гэнэт цэцэг навчнаас ургаж соёолсон мэт бодож, ахмад үеэ үл тоомсорлож, адлаж хажиглаж болно гэж үү? Бид тэдний л халаа залгаа шүү дээ” хэмээн ерөнхийлөгч асан Н.Багабанди гуайн “Титэм үг”-нд ч бичсэн байдаг.

7

Өтөл насныхан тэр аяараа нийгмийн асар үнэтэй, юугаар ч орлуулашгүй баялаг юм. Олон жил ажилласан, дадлага туршлагатай эмч, эрдэмтэн судлаач, багш, эгэл ажилчин, малчин, жолооч гээд ахмад буурлынхаа үгийг сонсч нэгийг тунгааж, нөгөөг бодож явахад илүүдэхгүй. Ардын уран зохиолч Б.Лхагвасүрэн гуайн ярилцлагаас эх хүн, настай хүний нарийн мэдрэмж их ухааныг олж харсан юм. Энэхүү ярилцлагыг хэсгээс хүргэе.

6

…Миний хань хар нялхаараа манайд ирсэн. Надад сайн хань болно гэдгийг есдүгээр ангийн жаахан охин байхад нь л ижий минь таньсан. Би өмнө нь ганц нэг удаа дагуулж ирээд танилцуулчихсан. Тэгээд ч манай өөдөөс харсан хашааны хүүхэд болохоор ерөнхийдөө мэднэ. Гэрт хүн ихтэй байвал ижий пингийн хажууд хоёр сандал тавиад өгчихнө. Бид хоёр тэнд нь яриад сууж байна. Нэг удаа бригад явчихаад ирсэн чинь ижий армур гэж даавуугаар Баасанд минь дээл хийж өгөөд, хөнжилтэй юутай хээтэй нь гэртээ аваад ирсэн байж билээ. Айхтар ухаан шүү. Үерхэж тоглож байна, нэг нэгэндээ сэтгэлтэй юм гэдгийг мэдчихсэн хэрэг шүү дээ. Тэгээд ч би тэр үед жаахан онгироодуу, тэнэх дуртай, зодолддог, нэг л тийм буруу тийш эргэчих гээд байсан шиг байгаа юм. Ганц хүүгээ дийлдэхгүй танхай амьтан болчихвий гэж айгаад хурдхан уяад авъя гэж бодоо биз. Ижий Баасанг минь “Хормой намгар юм, олон хүүхэдтэй болно. Миний хүүд сайн хань байж чадах охин” гээд их тооно. Намайг эзгүйд ижий Баасанг өвөртлөөд унтдаг байсан гэдэг. Ер нь халуун тэнэг, хүний өө сэвийг эрж чадахгүй цагтаа зөвхөн сэтгэлийн таашаал хайраараа сууна гэдэг муу юм биш л байна билээ. Хэрвээ би жаахан нас ахиж байгаад айлын ганц хүү гэж танхайрч, эхнэр сольж явсан бол өдийд ханьгүй хүүхэдгүй явж байж мэднэ. Хүнийг их шилэх бол аль ч үгүй хоцрохын дохио байдаг. Сонжих хэмжээнд очихоор алдаагүй хүн байдаггүй учраас ханьтай болно гэдэг хэцүү юм билээ л дээ. Тиймээс би үүнийгээ их оносон гэж боддог. Миний тэнэгтсэн бага, залуу нас оносон шүү гэж би одоо боддог” хэмээн өгүүлсэн байдаг.

өб

Агуу найрагчийн ээжийн холч  ухаан түүнийг зөв замд залсан нь энэ аж. Үнэндээ эмээ, өвөөгийн сургааль номыг сонсоно гэдэг хүн бүхэнд тохиодоггүй аз гэлтэй. Тэд амьдралын зөв бурууг дэнсэлж, өөрийнхөө алдаа оноог, үр хүүхдийнхээ алдаа оноотой нь хамтад нь бясалган суудаг билээ. Тиймээс хүн бүр өтгөсөө дээдэлж, тэднийхээ алтан сургаалийг сонсож, хэрэгжүүлж чадвал зөв амьдрахад тустай. Хэн нэгэн нь тэдний үе өнгөрсөн гэж хэлэх л байх. Хэдийгээр тэдний залуу насанд өнөөдрийн техник технологийн дэвшил хөгжөөгүй байсан нь үнэн. Гэхдээ тэд өнөөдрийн техник, технологи шүтдэг нийгэмд бус хүн хүнээ хайрлаж, ухааны дээд ухаан болсон номыг шүтэж ирсэн. Тийм болохоор ахмад үеийнхэнээ хүндэлж, өөрийнхөө төдийгүй бусдийн хүүхдийг чин сэтгэлээсээ хайрлаж өрөвддөг хүнлэг сэтгэл, холч ухааныг нь өвлөн авцгаая. Жаргах нарны сүүлийн туяа мэт буурлууд минь өдөр өдрөөр цөөрч байгаа гэдгийг битгий мартаарай, хүмүүс минь …йй арү онар, хүнлэггаа

П.Наран

http://www.shuud.mn/?p=299830

Share
Одоогоор 7 сэтгэгдэлтэй
Таны санал бодол
дулмаа бичсэн нь: /202.179.10.34/
2013/11/12 11:34:10
ахмад хүнийг ядрахыг харах л хамгийн хэцүү
uuree бичсэн нь: /103.9.90.130/
2013/11/12 15:49:19
taalagdlaa
бямбаа бичсэн нь: /202.126.89.171/
2013/11/12 15:58:25
хамгийн сүүлийн өгүүлбэр нь ямар лут вэ
ganchimeg бичсэн нь: /202.179.10.34/
2013/11/12 16:13:04
nastai huniig hairlae
ganchimeg бичсэн нь: /202.179.10.34/
2013/11/12 16:13:05
nastai huniig hairlae
gerlee бичсэн нь: /203.91.118.82/
2013/11/12 16:32:42
mundag holch uhaan shuu
zochin бичсэн нь: /202.179.10.158/
2013/11/12 17:41:00
hyn 3 tsagiin helhees iimd hvvhed hoghsidoo zvrh setgeleesee hairlaj bai byan zini arbijna. mongol tvmen hvvhdiig hvnii ooriin gej yalgahgvi syrgaj hvmvvjvvlj irsen saihan ylamjlal bidnes alsarcn baigaa hi haramsaltai um daa.hvnii eh etseg gedeg hezeecn hvvhdee byryyg heldeggvi vg syrgaaliig abaagvi hvmvvs buruuddag l baih buruu bish zov setgeltei yabahad byrhan bish hyn chamaig abarna bylzaj mehleh horon sanaatai yabbal byg bisn hvn chamaig alna

Алексей Баталов: Амьдрал нулимсанд дургүй киноноос эротик хэсгүүдийг нь хасч гаргасан

 

2013 оны 11-р сарын 12

 

Алексей Баталов: Амьдрал нулимсанд дургүй киноноос эротик хэсгүүдийг нь хасч гаргасан

Орос-Зөвлөлтийн кино урлагийн амьд домгуудын нэг Алексей Баталовтой уншигч та бүхнийгээ уулзуулж байна.

Энэ жил 85 нас шүргэж яваа тэрбээр “7 өдөр” сэтгүүлийн сурвалжлагч Анжелика Пахомовад дэлгэрэнгүй ярилцлага өгчээ. Сонины зай талбайгаас болоод ярилцлагыг бүтнээр нь оруулж чадаагүйдээ хүлцэл өчье.

-Алексей Владимирович, та “Амьдрал нулимсанд дургүй” киноны Гошад тоглож байхдаа агуу бүтээл, үзэгчдийн сэтгэлд шингэсэн дүр болно гэдгийг нь мэдэж байсан уу?
-Юу ч мэдээгүй. Зураг авалтын үеэр намайг “үнэхээр мундаг тоглож байна” гэж орилж хашхирах ч юм уу баярлаж, бахархсан зүйлгүй болохоор арга ч үгүй юм. Гоша үзэгчдийн сэтгэлд илүү ойр байдгийн шалтгаан бол эмэгтэй үзэгчдийн ихэд таашаадаг тэрхүү “аз жаргалтай төгсгөл”-ийг оруулж өгсөн кино зохиол нь өөрөө юм болов уу.

Дашрамд дурьдахад, би энэ кинонд анхнаасаа тоглох бодолгүй байсан юм шүү дээ. 70-аад он бол би жүжигчний карьераа дуусгахаар шийдээд байсан үе. Улс төрд орох бодолтой байсан юм. Намын байгууллагад нарийн бичгийн даргаар ажиллах санал ирсэн болохоор Кино урлагийн их сургуулийн ажлаа ч ерөнхийдөө болих тийшээ хандаж байв. Тийм болохоор В.Меньшовыг анх утасдахад татгалзсан. Гэвч мань хүн цөхрөлтгүй хөөцөлдсөөр, натурт олон хоногоор гарахгүй , сургуулийн захиргаанаас бүх зөвшөөрлийг авчихна хэмээн ятгасаар байсан юм.

Мөн Гошагийн дүр бол миний өмнө нь тоглож байсан “Нэг жилийн есөн өдөр” киноны эрдэмтэн Герасимов, “Өнөр гэр бүл” киноны Алексей нарын аль, алиных нь шинж чанарыг агуулсан “алтан гартай” ажилчны дүр гэж хэлж билээ. Түүний хичээл зүтгэл үр дүнд хүрч би зөвшөөрсөн. Тухайн үед энэ кино миний жүжигчний амьдралд ямар итгэмээргүй том эргэлт гаргахыг мэдээгүй.

-Александрагийн найз хөвгүүнийг өмөөрч гудамжны танхай залуустай зодолддог хэсэгт би их дуртай. Байдал бишдэж байхад Гоша гэнэт гарч ирдэг тэр хэсэг…
-Тэр зураг авалтын үеэр хоёр ч удаа маш хүчтэй цохиулж билээ. Меньшов зураг авалтад туслуулахаар урьд өмнө нь нэг ч удаа кинонд тоглож байгаагүй, цохилтын хүчээ бууруулахыг мэддэггүй мэргэжлийн самбочдыг авчирсан байлаа. Тэр үеийн жүжигчид орлон тоглогч авалгүй бүхнийг өөрсдөө хийхийг хичээдэг байсан болохоор би ч гэсэн чанартай бүтээл гаргахын тулд сайн дураараа хохирогч болоход бэлэн байв.

Үр дүн ч үнэхээр та бүхний үзсэнээс илүү сайн болсон юм шүү. Даанч дэндүү их хасч танасан. /В.Меньшов 2007 онд өгсөн нэгэн ярилцлагадаа энэ талаар “Гурван цаг орчим л гардаг бүтээлээс 40 гаруй минутыг хасч танана гэдэг аймшигтай хэрэг” хэмээн өгүүлж байжээ/. Тухайлбал киноны гол баатар маань Олег Табаковтой амрагладаг хэсэг байна. Бас Николай Гоша дээр ирж ярилцдаг хэсгийг хассан. Николайг орж ирэхэд Гоша нүцгэн, нэлээд архичин шинжиндээ орчихсон сууж байдаг юм л даа. Иймэрхүү үйл явдлыг харуулах нь Зөвлөлт орны нэр хүндэд муугаар нөлөөлнө гэж үзсэн юм.

Барууны үзэгчид Зөвлөлтийн хүмүүс бүгдээрээ тийм гэж төсөөлнө гэж айсан хэрэг биз. Гэхдээ тэгтлээ хассан ч гэсэн кино итгэмээргүй амжилт гаргаж чадсан л юм даа. Алдар нэр ард түмний талархлыг хүлээсэн бүтээл болсны ихэнх гавьяа нь В.Меньшовт оногдох учиртай. Тэрбээр тухайн үед ихэд түгээмэл байсан танк, эх орны дайн, байлдаангүй дандаа аж байдлын кино хийж нэрд гарсан нь үнэхээр гайхалтай. Би тэр үеэс хойш одоо болтол түүний шүтэн бишрэгч болсон. -

Та хамгийн анхны кинондоо хэрхэн тоглож байснаа санадаг уу?

-Дунд сургуульд байхад манай ангийнхан бүгд Зоя Космодемьянскаягийн тухай киноны олны хэсэгт тоглож байлаа. Бид түүний ангийн хүүхдүүд болж гардаг юм. Надад хэдхэн үг хэлдэг маш жижиг дүр ногдсон ч тоглоход их хэцүү байсан. Дараа нь ээж аавдаа зэмлүүлээд кинонд тоглохоос өмнө сайн суралцах ёстой юм байна гэдгийг ойлгож билээ.

- Та багадаа авьяастай хүмүүсийн дунд, урлагт их ойр өссөн гэж сонссон юм байна. Анна Ахматоватай ч танил байсан гэдэг?
-Намайг таван настай байхад манайх Нащокинскийн зохиолчдын байранд нүүж очсон юм. Тэгэхэд утга зохиолын луухгарууд болох Мандельштам, Ильф, Светлов, Олеша нар манай хөршүүд байсан. Зочдын өрөөний гол хэсэгт хүндэт зочдод зориулсан том буйдан байрлуулчихсан, тэнд нь зохиолчид голдуу сууж байдаг сан. Хүүхдүүд бид бол тийшээ ойртох ч эрхгүй. Анна Ахматова нүүж ирснээсээ хойш энэ буйдангийн гол эзэн нь болсон. Кофе уугаад л, хүмүүстэй ярилцаад л. Тэр их өвөрмөц хүн байсан. Чёлктой, дээр үеийн бошинз өмсөнө. Удаан хөдөлгөөнтэй.

Түүний талаар сайн мэдэхгүй ч ямар ч байсан Ленинградаас ирсэн гэдгийг нь санаад байдаг юм. Дайнаас өмнө ээж Анна хоёр намайг тийш нь авч явж байлаа. Тэр буцаж ирээд бидэнтэй байнга л ойр амьдарсандаа, хөөрхий. Эхлээд зохиолчдын байранд, дараа нь хожим миний аав болсон зохиолч Виктор Ардовын амьдарч байсан байранд нүүж очсон.

Ээжийн минь гар дээр бурхан болсон юм шүү дээ. Өглөөний цайны дараа ээжтэй минь хамт юм ярьж сууж байгаад “түр явчихаад ирье” гээд маш тайван босч угаалгынхаа өрөө рүү орсон гэдэг. Ирэхгүй болохоор нь хойноос нь ортол шалан дээр хөдөлгөөнгүй хэвтэж байсан гэсэн. Түргэнийхэн ирээд инфакт болсон гэж оношилсон байдаг.

Х.Сайхан

http://news.gogo.mn/r/131257

http://stat.gogo.mn/news/2012/10/31/mongoliinmedee1031.jpg

Нийт сэтгэгдэл(16)
  • Зочин      202.179.27.32

    2013 оны 11-р сарын 12

    гайхалтай кино. Гайхамшигтай жүжигчид. Өөр хэлэх юм байхгүй

    [ Хариулах ] 25 0
  • Зочин      112.72.13.226

    2013 оны 11-р сарын 12

    элит жүжигчин

    [ Хариулах ] 11 0
    • Зочин      202.72.245.170

      2013 оны 11-р сарын 12

      uneheer goy kino shuu

      [ Хариулах ] 9 0
  • Зочин      202.72.245.123

    2013 оны 11-р сарын 12

    гарчигтай холбоотой хэсэг огт алга

    [ Хариулах ] 3 0
    • Зочин      202.70.46.200

      2013 оны 11-р сарын 12

      Porn baisan gej bodoo yu chi

      [ Хариулах ] 8 2
      • Зочин      202.5.196.86

        2013 оны 11-р сарын 12

        ene nuguu buten orchuulaagui gej anhandaa bichsen.

        [ Хариулах ] 0 0
    • Зочин      203.91.119.18

      2013 оны 11-р сарын 12

      sain unshaach

      [ Хариулах ] 0 0
  • zochin      180.149.78.26

    2013 оны 11-р сарын 12

    Москва нулимсанд дургуй.

    [ Хариулах ] 2 1
  • Зочин      103.26.194.52

    2013 оны 11-р сарын 12

    Москва нулимсанд итгэдэггүй

    [ Хариулах ] 2 1
    • Зочин      112.72.13.58

      2013 оны 11-р сарын 12

      москва слезам не верит

      [ Хариулах ] 1 0
  • Зочин      202.21.106.167

    2013 оны 11-р сарын 12

    Нөгөө анх удаа оскар авсан зөвлөлтийн кино болчихоод найруулагч нь улс төрийн шалтгаанаар шагналаа очиж гардаж чаддаггүй кино чинь энэ мөн үү?

    [ Хариулах ] 1 0
    • Зочин      112.72.13.58

      2013 оны 11-р сарын 12

      1981 онд оскар авсан

      [ Хариулах ] 0 0
  • zochin      103.11.195.32

    2013 оны 11-р сарын 12

    Ix olon udaa ene kino g uzsen.nadiig baga bxad ch ene kino gardag bsan.xeden ch udaa uzsen uidaxgui uzdeg.jinxene uran buteel gj ene kino g l xelex bx.gol duriin emegtei jujigchin(uildveriin darga boldog) ix saixan goyo xun shuu.odoo amid mend baidag boluu?

    [ Хариулах ] 1 1
    • Зочин      112.72.13.58

      2013 оны 11-р сарын 12

      хамгийн гол нь зүгээр л амьдралыг байгаагаар нь харуулснаараа хүмүүсийн сэтгэлд ойр дотно санагддаг мөнхийн бүтээл юм лав л ноднин гол дүрийн эмэгтэй жүжигчин катя нь гарч байсан маш сайхнаараа байна лээ 2 ч сайхан охидтой чинээлэг сайхан амьдралтай сайхан амьдардаг юм билээ огт хөгшрөөгүй вера алентова гэдэг жүжигчин уул нь 1942 онд төрсөн хүн юм билээ

      [ Хариулах ] 1 0
  • dim      103.10.21.106

    2013 оны 11-р сарын 12

    vnheer goe kino mundag jvjigchid shvv

    [ Хариулах ] 1 0
  • zochin      202.131.247.23

    2013 оны 11-р сарын 13

    heleh uggui mundag kino. jujiglelt, nairuulga, zurag avalt ooloh zuil neg ch ugui. hed ch uzsen uidahgui

    [ Хариулах ] 1 0
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.