• Categories

  • Traffic

Дуучин Э.Болор-Уянга: Надад ирсэн хамгийн нандин бэлэг аавийн минь хэлсэн үг

 

Нийтэлсэн: 2013-10-17 12:13:09

Дуучин хүний сэтгэл уяхан байдаг. Дуулж яваа хорвоо нь гэгээхэн байдаг билээ. Ийнхүү гэрэлт орчлонг аргадаж олон сайхан уран бүтээлээрээ үзэгч, сонсогчдийг байлдан дагуулж байсан Э.Болор-Уянга нам жим болчихсон. Гэхдээ л түүний уран бүтээл өнөөг хүртэл бидний зүрх сэтгэлд эгшиглэсээр л.
Тэгвэл өөрийн гэсэн өнгө аялгуутай гэгээлэг дуучин маань их урлагийн тайзнаа эргэн ирж шинэ уран бүтээлүүдээ хийгээд тун завгүй байгаа аж. Ингээд эрхэм уншигч таныг дуучинтайгаа уулзуулъя.
-“Чамд” нэртэй цомог гаргаснаасаа хойш нам гүм болчихсон. Хаагуур яваад байна даа? 
-Сургуулиа төгсөх, аж- лаа хийх гээд л завгүй шахам явлаа. Амьдрал баян болохоор дан уран бүтээлээ хөөгөөд явах боломж, цаг хугацаа нэг хэсэг олдсонгүй. Гэхдээ одоо эргээд уран бүтээлээ хийж эхлээд байгаа.
Эргээд санахад 2004 оноос уран бүтээл хийж урлагтаа дурлаж, дуугаа дуулж явсан он жилүүд минь надад олдсон хамгийн том бэлэг юм. 2006 онд “Чамд” нэртэй цомгоо гаргаж байсан. Тэр цомгийн минь дуунууд одоо ч дуулагдсаар л байна.
Өнгөрсөн оноос уран бүтээлдээ эргэлт буцалтгүй орж шинэ жилийн өмнөхөн “Дурсая, дуулья” цомог гаргаад үнэгүй тараасан. Энэ цомогт эстрадын дуучин Д.Эрдэнэцэцэг агсны дуулж байсан дуунууд багтсан байгаа.
Миний зорилго бол тэр сайхан хоолойтой дуучны амилуулж олонд хүргэсэн уран бүтээлийг хойч үедээ өвлүүлэх уран бүтээлийг нь үргэлжлүүлэн өвлөх байсан. Гэвч Д. Эрдэнэцэцэг эгчийн уран бүтээлүүдээс манай урын санд дөрөвхөн дуу үлдсэн байдаг юм билээ.
Монголын эстрад урлагийн поп дуучны үүх түүхийг дэлгэрүүлэх тийм хүн байсан гэдгийг таниулах нь зөв байх гэж бодсон юм. Мөн Э. Болор-Уянга гэж хэн бэ гэдгийг харуулах үүднээс өөрөө шинэ уран бүтээлдээ орчихсон явна.
-Чиний уран бүтээл их гэрэл гэгээтэй санагддаг. Ер нь гунигийн дуу урын санд чинь бий юу? 
-Би гуньж гутарсан өнгө аястай дуу дуулахыг хүсдэггүй. Дандаа гэгээлэг, жаргал зөгнөсөн уран бүтээл хийхийг зорьдог. Хүн мэдээ орсон цагаасаа л аз жаргал уруу тэмүүлдэг шүү дээ. Тэгээд ч хэн нэгэн сэтгэл санаандаа байгаа хөнгөн гунигаа арилгах гэж эсвэл найр наадам, баяр ёслолын үед л дуулдаг болохоос биш зовлонтой үедээ дуулдаггүй биз дээ.
Саяхан Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, хөгжмийн зохиолч Пүрэвдорж ахтай хамтарч “Сэтгэлийн толь” нэртэй их сайхан уран бүтээл хийсэн. Энэ дууг дуулахад сэтгэлд өөрийн эрхгүй аз жаргал мэдрэгддэг.
-Урлагийн замд чамайг хэн хөтөлсөн бэ? 
-Миний аав. Аав минь дуучин, хөгжимчин хүн байсан. Гэхдээ урлагаар яваагүй. Манай ах, дүү нарын дунд дуулдаг, хөгжим тоглодог олон сайхан хүмүүс бий. Миний өвөг эцэг ч гэсэн хөгжим тоглодог хүн байсан. Аав минь намайг урлагийн хүн болгох гэж маш их зүтгэсэн. Хүүхэд байхаас л дугуйланд явуулж хөгжүүлж эхэлсэн.
-Чамайг эдийн засагч гэж сонссон юм байна? 
-Би эдийн засгийн харилцааны чиглэлээр сургууль төгссөн. Одоо мэргэжлээрээ нэг компанид ажиллаж байна. Гэхдээ урлагаас холдож чадахгүй юм билээ. Мэдээж ар гэр, амьдралаа авч явах ачаа хүн бүрт л байдаг шүү дээ. Тиймээс мэргэжлээрээ нэг хэсэгтээ ажилласан нь зөв байх гэсэн шийдвэрийг өөртөө гаргасан.
-Анхныхаа цомгийг бас үнэгүй тараачихсан уу, үгүй юу? 
-Үгүй л дээ. Тухайн үед надад бүх зүйлд туршлага л дутсан гэж боддог. Би анхныхаа цомгийн нээлтийг төрсөн өдрөөрөө хийсэн. Шинэ дуучин төрж байна гэдэг санааг агуулсан юм. Бүх дуугаа филиппин хөгжимчтэй хамт амьд дуулж байсан.
-Нэг үе хит болж байсан олон дууг эргээд хүмүүст хүргэх үүргийг өөртөө хүлээж байна. Үүний гол шалтгаан нь юу вэ? 
-Нэгэн үе уран бүтээлээ хийж явсан дуучдаа бид мартах эрхгүй. Тиймээс би тэр үеийн дуунуудын үүх түүхийг ч гэсэн бичиж байгаа. Миний хоолойны темберт Нандинцэцэг, Эрдэнэцэцэг нарын дуу их ойрхон учраас сонгож авсан. 1990 оноос хойш төрсөн хүүхдүүд эстрад урлагийг монголд хэн гаргаж ирснийг тэр бүр сайн мэдэхгүй. Тиймээс би хүргэх үүрэгтэй байх.
-Сүүлийн үед шинээр төрж байгаа дуучид хүний дуулж байсан дууг ашиглах болсон гэсэн шүүмж их байгаа. Үүнд ямар хариулт өгөх вэ? 
-Би хүний юманд дураараа ханддаггүй. Мэдээж яруу найрагч, хөгжмийн зохиолчтой нь болон дуулах гэж байгаа дууныхаа дуучных нь ар гэрийнхэнтэй уулзаж албан ёсоор зөвшөөрөл авсан.
Мэдээж сайн уран бүтээл бол мөнх байдаг. Харин тэр уран бүтээлийг илүү урт наслуулахад нь мэдээж дуучин хүн өөрийнхөө хувь нэмрийг оруулах ёстой. Дуу нь дуулагдаж байж дуучин нь дурсагддаг.
-Филармоны Д.Эрдэнцэцэг эгчийг чи таньдаг байсан уу? 
-Би тухайн үедээ арван жилийн сурагч байлаа. Гэхдээ тэмцээн уралдаанд оролцоод явж байхдаа таараад уулздаг байсан. Дуу бүхэн нь надад их таалагддаг. Найз нөхөд гэр орныхонтой нь уулзаад явахад Д. Эрдэнцэцэг эгч их сайхан сэтгэлтэй, өгөөмөр эгэл хийгээд энгүй хүн байсан гэж ярьдаг. Мөн маш сайхан хоолойтой хүн шүү дээ.
-Нэг үе уран бүтээлээсээ хөндийрөөд эргээд ирлээ. Үеийнхэн чинь хэр хүлээж авав? 
-Хэдхэн жил болсон гэхэд маш их өөр болж. Манай үе ч гэлтгүй манай дуучид, хөгжмийн зохиолчид, дуу бичлэгийн студийнхэн надад их тусалж байгаа. Алдаа оноог минь сайн хэлж өгч байна. Дууны минь өнгө аяс хоолойны нугалаа гаргах тэр бүү хэл нүүр амаа будах тал дээр минь хүртэл санал тавьдаг.
-Өөрийнхөө зан чанарыг тодорхойлбол? 
-Би өөрийгөө магтахаасаа өмнө алдаагаа олж харахыг хичээдэг. Надад дутагдалтай зүйл их байгаа. Тэр дундаас би их яаруу. Ер нь цаг хугацаатай маш их уралддаг. Болж өгвөл хүнд туслахыг боддог. Өөр илүү дутуу ааш авир гаргадаггүй байх аа.
-Өөрт чинь үлгэр дууриал болдог эмэгтэй дуучин бий юу? 
-Хүн хүнээс өөрийгөө олж харна гэж байхгүй шүү дээ. Гэхдээ манай эмэгтэй дуучид их гайхамшигтай хүмүүс байдаг. Хэн нэгний хамааралгүй зөвхөн өөрийнхөө уран бүтээлийг хийж яваа хүмүүс олон. Гаднаас нь харахад хүмүүс дуулаад л мөнгө олоод байдаг гэж боддог байх.
Тэдний дунд байгаа хүний хувьд хэлэхэд хүнд хэцүү үе байлгүй яахав хүн л юм чинь. Гэхдээ ямар ч бэрхшээлийг давж чаддаг. Бүгд л ядарна цуцана гэж байхгүй уран бүтээлдээ, урлагтаа хайртай хүмүүс олон байгаа нь сайхан санагддаг.
-Хамгийн сүүлд ямар тоглолт дээр дуулсан бэ? 
-Сүүлийн үед хурим найр ихтэй байгаа болохоор өдөр бүхэн л том, жижиг гэлтгүй тоглолтод дуулж байгаа. Хамгийн сүүлд орсон тоглолт гэвэл СГЗ Ү.Хүрэлбаатарын тоглолт.
-Чиний хувьд тайз гэж юу вэ? 
-Амьдралын их өндөр босго. Энэ босгоор би дөнгөж л давж орж байна. Тиймээс олонд хүрсэн сайхан уран бүтээл хийж бага багаар ахина гэж бодож байгаа. Хүн амжилтад хүрчихлээ гээд болчихдоггүй шүү дээ.
Яагаад гэхээр амжилт гэдэг бол маш өндөр уул. Тэр уулын оргил өөд зүтгэсээр байгаад л хорвоог дуусгана даа. Тухайлбал, Хайдав гуай би тайзан дээр гараад болчихлоо гэж хэлдэггүй биз дээ. Үүнээс үүдээд бодоход тайз бол аугаа байгаа биз.
-Хувийн амьдралын тухайд? 
-Охинтойгоо амьдардаг. Мэдээж ах эгч дүүтэй. Охин маань цэцэрлэгтээ яваад л би ажлаа хийгээд л амьдарч байна даа. Надад бусдаас нуугаад байх ч юм уу эсвэл яриад байх тийм урт намтар түүхтэй амьдрал байхгүй. Эгэл нэг амьдралтай л хүн.
-Хайр гэж юу вэ? 
-Миний хувьд харилцаа, итгэл. Энэ хоёр зүйл хайрыг бий болгодог. Хайр нь амьдралыг бүтээдэг. Амьдрал бол аз жаргал шүү дээ.
-Нэг үе урлагаасаа хөндий байсан. Эргээд орж чадахгүй бол яана гэж харамсах үе байсан уу? 
-Байлгүй яахав. Би яанаа ингээд дуугаа орхичих вий дээ гэсэн айдас үе үе мэдрэгддэг байсан. Гэхдээ би дуулж чадахгүй бол аавынхаа захиасыг биелүүлж чадахгүй. Тэгээд ч урлаг намайг өөрөө хөтөлж ахин орж ирэхэд минь үүдээ нээсэн.
-Ээжийнхээ тухай яриач? 
-Миний ээж их ажилсаг хүн. Өндөр настай ч нямбай цэвэрч, ухаалаг. Хивсний үйлдвэрт насаараа ажилласан. Одоо хэдэн ач зээгээ тойруулж суулгачихаад л үлгэр домог ярьж, дуу бүжиг зааж суудаг юм.
-Хамгийн анх тайзан дээр гарахдаа хэр сандарч байв? 
-Анх хүүхэд байхдаа “Ирээдүйн од” тэмцээнд орж тайзан дээр гарч байсан. Тэр үедээ “Номин талст”-ын Хаянаа, Батсүх, Дэлгэрмөрөн гээд л нэг үеийнхэн бид өрсөлдөж байлаа шүү дээ.
Залуучуудын соёлын ордны тайзан дээр гараад ирсэн чинь хөл чичрээд юу болоод байгаагаа ч мэдэхгүй өнгөрч байсан. Дараа нь хүүхдийн ордны тайз. Тэгээд дуурийн тайз байна. Эхлээд дандаа л уралдаан тэмцээнд оролцож тайзан дээр гардаг байсан.
-Өөрийн чинь авсан хамгийн нандин бэлэг юу вэ? 
-Би эд юманд тэгтэл дурладаггүй. Мэдээж үзэгчээ хүндлээд тайзанд гарахдаа сайхан хувцасладаг. Түүнээс биш энгийн үед ээмэг, бөгж гэх мэт зүйлс нэг их хэрэглэдэггүй л дээ. Миний хувьд хамгийн үнэтэй бэлэг бол миний аавын хэлсэн үг гэж боддог. Мэдээж ээж, аав үрдээ үгийн сайхныг харамгүй л хэлдэг л дээ.
Гэхдээ тэр дундаас миний аавын үг одоо хүртэл зүрх сэтгэлд минь сонсогдох шиг болоод нулимс гардаг. Намайг анхны цомгоо гаргаад баяраа тэмдэглэж байх үед аав минь хэвтэрт байсан.
Гэтэл миний цомгийн баярт ирээд “Эхнэр бид хоёр энэ охиныг төрүүлээгүй. Урлагийн та бүхэн төрүүлсэн. Тиймээс охиныг минь цаашид сайн түшиж тулж яваарай” гэж хэлж байсан. Энэ үг бол надад ирсэн хамгийн том бэлэг.
-Охин чинь хэдтэй билээ. Урлагийн хүн болгох уу? 
-Миний охин дөрвөн настай. Урлаг хүнд төлөвшил өгдөг болохоор охиноо жаахан явуулна. Ядахдаа л урлаг ойлгох төгс мэдрэмжтэй болгох нь чухал байх. Ирэх жил төгөлдөр хуурын дугуйланд явуулна гэж бодож байгаа. Одоохондоо оюун ухааныг нь хөгжүүлэх тал дээр анхаарал тавьж байна. Харин ямар мэргэжил боловсролтой хүн болохыг нь байр байдлыг харж байгаад л болно доо.
-Хотын унаган охин хөдөө явдаг уу? 
-Урлагийн буянаар явж үзээгүй газар бараг байхгүй. Маш их явж тоглолт хийсэн. Тэр дундаас хамгийн сайхан нутаг бол Архангай аймаг санагдсан. Байгаль нь ямар сайхан гэж бодно. Би тэнд л анх хун харсан даа. Хайр сэтгэл, гэгээн сайхан бүхнийг билэгддэг тэр шувуу ямар үзэсгэлэнтэй юм бэ. Тийм гайхамшигтай шувуу илүү сайхан үзэсгэлэнтэй газар л ирдэг байх.
-Үеийн уран бүтээлчдээсээ хэнтэй нь илүү дотно байдаг вэ? 
-Миний үеийн эмэгтэй дуучид хоорондоо их сайн найзууд л даа. Дуучин Сэрчмаа, Баярцэцэг, Номин, Отгоо, Наараа гээд бид нэгнээ дэмжиж хоорондоо нандин холбоотой байдаг.
-Шар хэвлэлээр өөртэй чинь холбоотой мэдээлэл багагүй гардаг. Үүнд ямар байр суурьтай ханддаг вэ? 
-Би өмнөө тавьсан хатуу зорилготой болохоор ирсэн саадыг даваад л гарна гэж боддог. Тэр бүхэнд эмзэглэх ч шаардлага байдаггүй. Мэдээж эмэгтэй хүн болохоор хэн нэгэнтэй нэр холбоод л биччихсэн байдаг. Тэр нь тийм ч чухал биш шүү дээ. Би өөрөө өөртөө л зөв явдаг. Тиймээс миний ард түмэн үнэнийг шар хэвлэлээс биш надаас л олж харна шүү дээ.
В.Нэргүй
Эх сурвалж: 

СУРТАЛЧИЛГАА :

http://sonin.mn/news/easy-page/20815

Хүндийн өргөлтийн тамирчин Н.Баярмаа: Мөнгөн медаль зүүгээд хангалуун байна

 

 

 

Нийтэлсэн: 2013-10-15 11:48:28

 

 

 

Хүндийн өргөлтийн ОУХМ, Азийн цомын аварга шалгаруулах тэмцээний гурван алт, гурван мөнгө, Зүүн Азийн наадмын мөнгөн медальт Монгол Улсын гавьяат тамирчин Н.Баярмаагийн амжилтуудыг тоочоод барахгүй билээ.
 
Тэрбээр энэ өдрүүдэд БНХАУ- ын Тяньжиньд үргэлжилж буй Зүүн Азийн VI наадмаас мөнгөн медаль хүртэж, удахгүй болох дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцохоор бэлтгэлээ эрчимтэй базааж байна.
 
Түүнтэй уулзахаар Монголын хүндийн өргөлтийн холбооны байранд очиход гавьяатын дасгалжуулагч дэлхийн аваргад оролцсоны дараа яриа өг хэмээн хэлсэн ч биднийг хүндэтгэн цөөн хором ярилцлаа. Н.Баярмаа Монгол Улсын хүндийн өргөлтийн рекорд амжилтыг 100 гаруй удаа шинэчлэн тогтоосон шилдэг тамирчдын нэг юм. 
 
 
-Таныг Зүүн Азийн наадмыг дуусгаад бусадтайгаа ирэх байх гэж бодсон чинь аль хэдийнэ ирчихсэн бэлтгэлээ хийж байх юм. Хэзээ ирсэн юм бэ? 
 
-Хүндийн өргөлтийн тэмцээнээ дуусгаад шууд наашаа гарсан. Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн хаяанд ирчихээд цаг алдалгүй бэлтгэлээ хийхээр ирлээ. Би гурав хоногийн дараа дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцохоор Польшийг зорино. 
 
 
-Дэлхийн аваргад оролцох тамирчдаа судалсан уу? 
 
-Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн олимпийн эрхийн оноо олгод гоороо чухал ач холбогдолтой. Тиймээс тамирчид тэмцээнд идэвхтэй оролцдог. Ер нь тэмцээний үеэр жингийнхээ тамирчдын талаар судалгаа хийдэг. Гэвч яг хэн гэдэг тамирчин ирэх нь тодорхойгүй учраас тамирчин хүний хувьд бүхий л зүйлд бэлэн байхаар бэлтгэлээ хангадаг. 
 
 
-Та Зүүн Азийн наадмаас 226 кг өргөж мөнгөн медаль хүртсэн. Гэтэл алтан медаль зүүсэн тамирчин ч адилхан оноотой байсан биз дээ? 
 
-Алтан медаль зүүсэн тамирчинтайгаа адилхан өргөсөн ч жингээрээ хоёрдугаарт эрэмбэлэгдлээ. Ер нь энэ удаагийн гаргасан амжилтдаа их сэтгэл хангалуун байгаа. Азийн орнуудад хүндийн өргөлтийн спорт их хөгжсөн учраас саяын тэмцээн өрсөлдөөнтэй болсон. Тусалж, дэмжсэн хүмүүс, багш нартаа баярлалаа.
 
Энэ хүмүүсийн хамтын хөдөлмөрөөр би амжилт гаргасан. Энэ удаагийн Зүүн Азийн наадамд хүндийн өргөлтийн эмэгтэй тамирчид бүтэн багаараа оролцсонооороо онцлогтой. Бид багаараа дөрөвдүгээр байранд орсон.
 
Би Зүүн Азийн наадамд гурав дахиа оролцоод мөнгөн медаль хүртлээ. Анх 2005 хүрэл медаль хүртэж байсан юм. Найман жилийн дараа 63 кг-ын жинд оролцоод өмнө нь авсан медалийнхаа өнгийг өөрчиллөө. 
 
 
-Рекорд амжилтаа шинэчлэв үү? 
 
-Рекордоо 115 болгож шинэчилсэн. Өмнө нь 114 кг-ыг өргөж байсан юм. 
 
 
-Хүндийн өргөлтийн спортод хэдий үеэс дурласан бэ? 
 
-Багаасаа спортод элэгтэй байсан. Аав, ээж маань ч биднийг зөв хүмүүжүүлсэн. Аав маань онц тээвэрчин хүн байсан. Сонгомол бөх, хүндийн өргөлтийн спортоор хичээллэдэг байсан нь биднийг спортод элэгтэй, сэтгэлтэй болгосон.
 
Тэтгэвэрт гарсныхаа дараа аав залуу насны мөрөөдлөө биелүүлэх гэж хүчний спортоор хичээллэж, улсын аварга болон Азийн тэмцээнээс медаль хүртсэн. Заримдаа надаас илүү амжилт гаргаад байх шиг санагддаг юм. Ах, эгч нар маань ч гэсэн спортод дуртай.
 
Очирхуяг ах маань чөлөөт бөхөөр хичээллэж байхдаа ОУХМ-ын болзол хангасан. Намайг хүндийн өргөлтийн спортод анх татан, урам хайрласан хүн бол миний анхны багш Хөхөө. Тиймээс миний сонирхол дээр урам зоригийг бадрааж өгсөн Хөхөө багшдаа баярладаг. 
 
 
-Та хүндийн өргөлтийн 100 гаруй рекордын эзэн. Улсын дээд амжилт тогтоосны дараа ямар сэтгэгдэл төрдөг вэ? 
 
 
-Үзүүлэлт бүхний ард байнгын хөдөлмөр оршдог. Бэлтгэлийн ачааллаасаа шалтгаалан, булчин өвдөж, ной роо хасах үе бидэнд олон тохиолддог юм. Уйгагүй хөдөлмөрийн дүнд рекорд шинэчлэгддэг болохоор тэр бүхэн үнэ цэнэтэй.
 
Б.Сэлэнгэ
 
Эх сурвалж: 
 

СУРТАЛЧИЛГАА :

  • Tүгээх
  • Сэтгэгдэл (5)

 

 

http://sonin.mn/news/sport/20733

 

    1. Baharhaj bn delhiin avargaas alt avaarai

      Зочин, 2013-10-15 12:27:09, 211.234.43.222Хариу бичих

 
    1. САйн байцгаана уу? Амжилт хүсье охин минь, спортоос “аймаар төрлийг” нь сонгождээ. Би бол 5 кг-ыг ч олигтойхон өргөөд 5 алхаж чадахгүй амьтан гэж байгаа, хэхэхэ.

      ЮМ-ҮЗ, 2013-10-15 16:45:55, 216.240.90.212Хариу бичих

ямар ч найраагүй, эвгүй спорт доо. Дэндүү шударга, зөвхөн үзүүлэлтээр л өрсөлдөнө. Ийм хүнд спортод Монголчууд уг нь амжилт гаргах ёстой. Манайд сургалт, уламжлал дутагдаад байна. Ийм газар хүндийн өргөлтийн нэр хүндийг олон жил авч яваа бүсгүйдээ баяр хүргэе

unshigch, 2013-10-15 22:02:54, 180.149.78.20

    1. САйн-сайн.

      ЮМ-ҮЗ, 2013-10-15 16:46:20, 216.240.90.212Хариу бичих

 
  1. Дээлийнхээ захыг мушгиж сууя Дээшээ хийморь нь босоо байж дэлхийн аварга болоорой.

    Зочин, 2013-10-17 09:18:14, 202.179.15.134

Ник Вуйчич: Би эрэмдэг ч гэсэн, амьдрах эрхтэй

 

1 өдөр 5 цагийн өмнө.

Ник Вуйчич: Би эрэмдэг ч гэсэн, амьдрах эрхтэй


“Би эрэмдэг нэгэн биш. Би тархины тураалд орсон хүмүүсийг бодвол сэтгэлээрээ баян нэгэн. Тиймээ би бусад хүмүүс шиг халуун хүйтэнийг гараараа мэдэж чадахгүй, цав цагаан цас, бороон дээгүүр хөл нүцгэн гүйж үзээгүй нэгэн. Та дээрх мөртийг л уншаад л “Чи” эрэмдэг нэгэн л байна гэж бодож байгаа бол, миний ярилцлагыг уншихаа боль” Ник Вуйчич.

6

-1982 он арванхоёрдугаар сарын 4-ний өдрийг ярьж өгөөч?

-Таны хэлсэн он сар чинь миний төрсөн өдөр байна. Манай аавыг Адам Вуйчич харин ээжийг минь Лиза гэдэг. 1982 он арванхоёрдугаар сарын 4-нд  тэр хоёрын хувьд, бас миний хувьд хар дарсан зүүд байсан. Эмч нар миний дөрвөн мөч ямар ч ажиллагаагүй байна. Хэрвээ тайрвал амьдрах болно, тайрахгүй байхаар шийдэж байгаа бол  “хүүдээ баяртай” гэж хэл гэсэн. Бурхан яагаад ганцхан надад ийм хувь тавилан зохиосон юм бол гэдгийг ямар их мэдэхийг хүссэн гээч.  Аав минь их зоригтой учир хүүгээ мундаг эр болно гэж итгэсэн учраас дөрвөн мөчийг минь тайрахыг хүссэн гэж нулимсаа дуслуулан хэлж байсан.

6

-Өглөө болгон энэ байдал хэцүү санагддаг байсан уу?

-Би нүдээ нээх болгондоо хөдлөхийг хичээдэг. Даан ч санаагаар минь болдоггүй нь харамсалтай. Хүүхэд байхдаа ороноосоо босож чадахгүй учир “Аав, ээж” та хоёр яагаад миний гар, хөлийг минь идчихсэн юм бэ гэж орилдог байсан. Тэр хоёр намайг хэдэн цагийн дараа ч хамаагүй тайвширахыг минь хүлээж, өрөөний үүдэн дээр минь хүлээдэг байсан. Ямар их уйлдаг байсан гээч. Би Австралийн Мелбурн хотод амьдардаг. Одоо хүртэл. Мелбурн хотын хүмүүс, ээж аавд минь сэтгэлийн дэм өгдөг. Зүгээрээ та хоёр залуу учир дахиад хүүхэдтэй болно гэх зэргийн олон үгсийг байнга хэлдэг. Би яасан гэж, яагаад би тэднээс тэр магтаалын үгийг сонсож болохгүй гэж. Миний буруу юу, тэр хоёрын буруу юм уу бурхан минь хэлээд өгчихдөг болоосой гэж олон удаа гуйж байлаа.

6

-Хэн чамд энэ их эрч хүч, амьдралын аз жаргалыг бэлэглэсэн юм бэ?

-Та ажиглаж байна уу? Хүний хөл байх ёстой хэсэгт надад нэг далавч байгаа биз. Аанхаа энэ. Би 12 насны төрсөн өдрийнхээ шөнө далавч байдгийг мэдсэн. Хана түшээд суухаар тэр минь хөдлөөд, яг л хүний гар шиг бүх зүйлийг хэлж өгч байсан. Энэхүү хэсэг яагаад надад үлдсэн юм бол, юуг хэлэхийг хүсч байна гээд л олон бодол сэтгэл дотор минь эргэлдэж эхэлсэн учир, амьдралаа шинээр эхэлсэн.

6

-Та бол бэлэг тэмдэг. Бусдад урам хайрлаж, түүнээсээ жаргал авдаг нэгэн?

-Би бэлэг тэмдэг бишээ. Бэлэг тэмдэг гэдэг зүйл чинь АНУ-ын мөнгөн тэмдэгт дээр л байрладаг юм. Урмаар тэтгэгч гэж хэлэхэд л болно. Бурхан миний хэрэгтэй бүх зүйлийг авсан харин ганцхан зүйлийг бусдаас илүү хайрласан. Миний ярьсан бүхнийг үнэн сэтгэлээсээ сонсдог шүтэн бишрэгч хайрласан. Дэлхийн 70 гаруй оронд очиж, лекц унших болгонд намайг шоолох биш, надаас урам авахыг хүссэн хүмүүс танхимд хүлээгээд л сууж байдаг. Орж ирэхэд алга тагшаад л. Нэг удаа миний зургийг элгэндээ тэвэрсэн нэг хүүхэн надад хандаж, “Би ямар байна” гэж асуусан. Би ч ямар утгатайг нь ойлгохгүй инээхэд,  Ник Вуйчич чи бол амьдралын минь баяр баясгалан минь, хэрвээ дэлхий дээр чи гэдэг хүн байхгүй байсан бол миний дүү энэ хорвоогоос усан нүдтэй буцах байсан. Дүүгийнхээ зургийг надад үзүүлэхэд, өөрийгөө цор ганц дөрвөн мөчгүй хүн биш гэдгийг ойлгосон. Харамсалтай нь түүний дүү нэгхэн жилийн өмнө авто-ослоор бүх мөчөө тайруулсан байсан. Үнэхээр харамсалтай. Тэр залуу надтай хамт лекц уншихыг хүссэн, хамт хоол идэх санал тавьж, бид хоёр дэлхий дээр байгаа бүх л зүйлийн талаар ярьсан. Оройн хоол дууссаны дараа “Ник Вуйчич өнөөдөр миний инээд юунаас болж бий болсон гээч. Чиний ганц үг л намайг амьдрахад тусалсан “Хэзээ ч битгий бууж өг” гэдэг үг өнөөдөр гэдэг өдөр оршин тогтноход тусалсан” гэсэн.

6

-Хайрын тухай ярилцахыг хүсч байна. Эхнэрийнхээ тухай яриач, хэрхэн танилцсан вэ?

-Манай эхнэрийг Ган Лули гэдэг. АНУ, Хятадын эрлийз. 2009 онд Хятадын Үндэсний их сургуульд лекц уншихаар тайз руу өгсөж явсан юм. Тусгай тайзан дээр гараад хүмүүсийг нэг минут хэрээтэй ажигладаг минь зуршил юм. Тэгтэл цугларсан иргэдийн яг гол хавьцаа гэрэл шиг хурц нэг харц өөрийн эрхгүй анхаарал татсан. Олон мянган нүд дундаас түүний минь нүд намайг амьгүй мэт болгосон. Тэр үед миний хамаг хөлс урсаад, ичээд хоёр хацар минь алим шиг улайсан байдалтай байсан. Олон мянган хүн дундаас эхнэрийнхээ харцнаас л тэгтлээ ичсэн юм шүү дээ. Лекц амжилттай дууссаны дараа манай эхнэр хамт хоолонд орохыг хүссэнээр би тэрнийх, тэр минийх болсон. Хааяа би түүнээс яагаад надад хайртай болж, бүр хүүхдийг минь төрүүлсэн гэж асуух болгонд “юу ч хэлдэггүй” нь гайхмаар.

6

-Одоо аав ээж дээ гомдохгүй байгаа биз дээ?

-Аль дээр үед бүх зүйлийг мартсан. Би ч гэсэн үр хүүхэддээ нарны илчийг мэдрүүлэхийг хүсэх учраас тийм л сонголт хийх байсан.

5

-Бусдад байнга хэлдэг хамгийн сайхан сургамжийн үгийг хэлээч?

-Хэзээ ч битгий бууж өг. Үг үгний дундаас хамгийн үнэн үг бол энэ ганцхан өгүүлбэр. Би өөрийнхөө амьдралаас  олж авсан зарим гол зарчмаа та нартай хуваалцмаар байна. Хэцүү ч гэсэн тэвчээртэй бай. Хэдийгээр би одоо эхнэрийнхээ гарыг барьж чадахгүй ч цаг нь ирэхээр  гарыг нь барих л болно. Гэхдээ үүнийг хийхэд гар заавал шаардлагагүй.

6

-Амьдралдаа сонсож байсан хамгийн муухай үг?

-Эрэмдэг. Би хэдий эрэмдэг ч гэсэн, амьдрах эрх байхгүй юу.

6

-Яагаад тархины тураал гэдэг ийм хэлэх дуртай юм бэ?

-Бүх зүйлийг нь бурхан харамгүй өгчихөөд байхад, ямар ч мөрөөдөлгүй гэртээ шигдэж байгаа хүмүүсийг би энэ төрөлдөө багтаадаг юм. Би ийм байж мөрөөдөөд байхад тэд яагаад үл тоон нэг байрандаа зогсоор байна вэ гэж өөрөөсөө байнга асуудаг юм.

Б.Дэлгэрцэцэг

http://www.shuud.mn/?p=291137

Share
Одоогоор 17 сэтгэгдэлтэй
Таны санал бодол
enkhbat бичсэн нь: /202.131.230.26/
2013/10/16 16:12:01
Gaikhaltai
yahoo бичсэн нь: /103.11.193.154/
2013/10/16 17:08:25
setgel bol aguu zvil shuu
uugii бичсэн нь: /202.179.11.170/
2013/10/16 18:17:49
vneheer aguu yumaa bi tvvniig bisherch baina
hi all бичсэн нь: /101.168.127.226/
2013/10/16 18:24:15
Baharhaj baina ene huneer
nik3 бичсэн нь: /113.216.127.148/
2013/10/16 18:48:40
Gaihaltai uneheer aguu yum aa
Goodman бичсэн нь: /103.26.194.128/
2013/10/16 21:26:49
Oodrog saikhan hun yum aa.
saagii бичсэн нь: /182.160.48.213/
2013/10/16 21:39:46
mundag zaluu bna
okii бичсэн нь: /112.72.13.195/
2013/10/16 21:59:44
youtubees kinog ni uzvel bur ih erch huch medregdene shuu. uneheer augaa hun shuu
Zochin бичсэн нь: /27.123.214.110/
2013/10/16 22:40:37
Munddag….
Zochin бичсэн нь: /27.123.214.110/
2013/10/16 22:40:37
Munddag….
Zochin бичсэн нь: /27.123.214.110/
2013/10/16 22:40:37
Munddag….
Zochin бичсэн нь: /27.123.214.110/
2013/10/16 22:40:37
Munddag….
Zochin бичсэн нь: /27.123.214.110/
2013/10/16 22:40:37
Munddag….
galaa бичсэн нь: /103.11.193.154/
2013/10/17 08:31:16
gaihamshigtai uram zorig
aimar bishee бичсэн нь: /103.11.193.154/
2013/10/17 08:31:35
delhiin hamgiin shildeg zaluu
монгол бичсэн нь: /103.26.194.35/
2013/10/17 08:46:24
унэхээр хун болж тороод бахархалтай амьдарч байгаа залуу байна.
Bilgee бичсэн нь: /71.229.255.46/
2013/10/17 08:53:33
Chamaar delxii,xun turluxtun baxarxaj bna.chi tedend ix uramiig ugch bna, buu buuj ug saixan…

Холливудын алдарт жүжигчин Том Круз: Боломжийг ашигла, үгүй бол чи үхнэ

1 өдөр 11 цагийн өмнө.

Том Круз: Боломжийг ашигла, үгүй бол чи үхнэ

Холливудын алдарт жүжигчин Том Круз “People сэтгүүлд  ярилцлага өгчээ. Энэхүү ярилцлагыг сонирхуулж байна.

6

-Амьдралынхаа туршид хүндхэн байдалд орж байв уу?

-2012 оны Оскарын шагнал гардуулах ёслолын үеэр нэгэн сэтгүүлч “Та Николь Кидманыг үгүйлж байна уу” гэсэн юм. Би “Николь Кидман гэдэг хүнийг танихгүй” гээд хариулчихсан. Түүнээс болж, олны өмнө өөрийгөө ч тэр Николь Кидманы нэр хүндийг унагаасан асуудал үүссэн дээ. Дараа нь “Кейти Холмс, долоон настай Сури нараа тэгвэл Николь шиг санахгүй л байгаа биз дээ” гэж асуухад ямар хэцүү байсан гээч. Машиндаа орж ирээд яг яах эсэхээ мэдэхгүй байсан. Би Никольд хайртай байсан. Харин Кейти Холмст хайртай байсан шиг хайрлаагүй юм шиг байна.

6

-Кейти Холмсийг өөрийнхөө болгохын тулд олны өмнө орилж байсныг санаж байна. Яагаад салсан юм бэ. Нэг бол эмэгтэй хүнтэй таваас дээш жил хамт амьдарч чаддаггүй юм уу?

-Зөв таалаа. Би их уйдамтгай нэг үгүй бол аялагч нэгэн байх. Өдөр болгон адал явдлыг хайсаар байгаад эцэст нь юу ч үгүй хоцордог аялагч шиг. Аль эсвэл амьдралаас айдаг нэгэн байх. Би амьдрал эхлэх болгондоо л цэх шулуун байхыг хүсдэг ч нэг л муруйгаад байна даа.

6

-Та амьдралынхаа турш таван эхнэр сольсон. Хэрвээ бүх эхнэрийг чинь нэг өрөөнд оруулаад, дараа таныг оруулбал яах бол. Нэгийг нь л үнс гэвэл хэнийг үнсэх вэ?

-Бүх хувцсаа тайлаад гудамжаар явж байгаа юм шиг л ичих байх. Яагаад гэвэл би бүгдэд нь хайртай учир. Нэгийг нь үнс гэвэл Кейти Холмсийг л үнсэх байх.

6

 -Зарим нэг нь таныг тэнэг гэнэ дээ?

-Магадгүй. Миний танд ярьсан тайлбар ч гэсэн утгагүй шүү дээ. Бодит амьдралтай нийцэхгүй байж магадгүй. Нэг зүйлийг хэлэхэд, тэдэнд би таалагдахаа больсон ч ер нь хэнд хамаа байна аа.

6

-Таны амьдралыг сонирхолтой болгосон хүн бий юу?

-Зөнч эмгэн миний амьдралыг сонирхолтой болгосон. Би 2003 онд олон улсын хүмүүнлэгийн тусламжийн багтай Африкийн Уганда улсад ажилласан юм. Тэгэхэд зүүн нутгийн Кадуядафуй тосгонд нэгэн зөнч эмгэн байлаа. Тэр надад хандан “Чи энэ цаг үед тохирохгүй. Чамайг энэ цаг хугацаанд өөр нэгэн авчирч. Тэгэхээр буц” гэсэн юм. Би өглөө босохдоо өөрийгөө арай өөрөөр хардаг болсон.

6

-Та надтай ярилцах хугацаандаа магадгүй гэдэг үгийг таван удаа давтлаа. Давталт болгонд 100 ам.доллар өгч чадах уу?

-Та намайг магадгүй гэж хэлүүлэх гээд байна уу. Үгүй шүү. Би энэ ярилцлагыг дуустал олон давтсан үгээ дахин оролцуулан ярихгүй. Мөнгө өгөхийн тухайд сайн бодох хэрэгтэй шүү. Би хэрвээ нөгөө олон давтсан үгээ дахин хэлэх юм бол түүнтэй нийлээд та надаас 600 ам.доллар ав.

6

-Таны хувьд мөнгө хэрхэн үнэлэгдэх вэ?

-Үнэлэгдэхийн тухайд хэнд ч өндрөөр үнэлэгдэнэ. Та бид мөнгөний төлөө амьдарч байгаа. Харин дэлхийн баячууд мөнгийг өөрийнхөө төлөө амьдруулж чадаж байна. Бид тооны ард байрлах тэгээрээ ялгардаг учир нийгэмд үнэлэгдэж байгаа юм.

6

-Мөнгө хулгайлж үзсэн үү. Ер нь тийм бодол төрж байсан уу?

-Хэнд ч тийм бодол төрнө. Гэвч надад тэр хэмжээний мөнгө бий. Тэгэхээр би хулгайлахгүй. Хэрэв би ядуу байсан бол хулгайлж болох юм. Хэн нэгэн эрхмийн хэлсэн үг байдаг шүү дээ. Боломжийг ашигла, үгүй бол чи үхнэ гэж сайхан үг байна шүү дээ.

6

-Та өөрт тохиолдсон боломжоо хэрхэн ашигласан гэж үздэг вэ?

-Заримдаа олон сайхан боломжийг харахгүй, мэдрэхгүй өнгөрдөг. Гэхдээ би сая сая боломжоос мянга гаруйг нь л ашигласан байх. Хүүхнүүд их ярих дуртай. Тэд сайн эртэй учирвал, ирээдүйн амьдралаа баталгаатай боллоо гэж боддог. Үгүй шүү дээ, та нар өөрсдөө амьдралын баталгаатай байсныхаа дараа эр хүнтэй илүү олон жил сайхан амьдрана. Нэг нь хичээхээр нөгөө нь хойш татахаар амьдралд урагш хөдлөхгүй байгаа юм. Бас ухаанаар сая сая боломжийг ч атгаж болно гэдгийг залуус минь ухамсарлах хэрэгтэй.

6

-Хамгийн гайхалтай боломж чинь кино урлаг уу?

-Тийм. Би кино урлагт хайртай. Түүний ачаар олон сайн зүйлийг олж, мэдэрсэн. Кино бол хамгийн төгс урлаг. Бүтээгдэж байгаа дийлэнх кино сайхан төгсгөлтэй байдаг. Тэгэхээр киноноос сайн сайхан бүхнийг өөртөө тусгаж авах хэрэгтэй. Энэ бол киноны баримтлах хамгийн гол зарчим юм. Би одоо 51 настай. Миний амьдралд гарч ирсэн хамгийн, бүүр үгээр илэрхийлэхийн аргагүй том боломж минь бол хайр.

6

-Зарим жүжигчний ёс бус үйлдэл шүтэн бишрэгчдэд нь нөлөө үзүүлдэг, энэ тал дээр?

-Санал нэг байна. Миний тоглосон киног үздэг хүмүүс тийм авир гаргахгүйд нь баяртай байдаг. Мөн би ч гэсэн олны дунд биеэ зөв авч явдаг. Би хэрвээ олны өмнө хар тамхи хэрэглэлээ гэж бодъё. Тэгтэл миний үнэнч шүтэн бишрэгчид үүнийг хүндхэн хүлээн авна. Зарим нэг нь хар тамхи татаж үзнэ. Олны танил хүмүүс чинь нийгэмд хүчтэй нөлөө үзүүлдэг. Тэд ямар нэгэн уриалга гаргавал тэр нь хялбархан дэмжигддэг юм. Улстөрчдөөсөө илүү нэр нөлөөтэй гэж хэлж болно. Би заримдаа америкчууд хэтэрхий нэг замаар яваад байна уу даа гэж боддог. Бидний амьдарч байгаа нийгэм маань хэтэрхий хуульжсан. Энэ нь цагаач иргэдэд таалагддаггүй юм.

6

-Тэгвэл яах ёстой юм бэ. Үндсэн хуулиа шинэчилнэ гэж үү?

-Энгийн хуулийг хэтэрхий нарийн болгохгүй байх хэрэгтэй. Гадныхан биднийг энгийн асуудал үүсгэсэн хэрэгт өндөр ял оноодог гэдэг шүү дээ. Гэхдээ бид хүний эрхийг дээдэлдэг. Улстөрч чинь их хүнд ачаа үүрдэг. Харин жүжигчин байсан нь дээр. Улс төр бидний амьдралд хамаагүй гэж ойлгож болохгүй. Миний амьдралд чухал нөлөө үзүүлнэ. Би сонгуульд идэвхтэй оролцдог. Лос Анжелос мужийн хүндэт иргэн шүү дээ.

6

-Алдартай хүмүүс хоорондоо уулзахаар паппарациуд салахгүй биз?

-Тиймээ. Би тэднийг ажлаа хийж байна л гэж үздэг. Хэрэв би гэрэл зурагчин байсан бол тэдэнтэй адилхан байна. Би элдэв асуудал гаргадаггүй болохоор гэрэл зурагчид намайг нэг их дагадаггүй. Эхнэрээсээ салсны дараах амьдралыг минь мэдэхийг хүссэн паппарациуд нэг хэсэг хэцүүхэн байдалд орулсан. Гэртээ ирээд зурагт үзэхээр Том Круз тэрэнтэй унтлаа хэвтлээ, тэрний гэрээс гараад явлаа, түүний гараас хөтөллөө, тэр хоёр шинэ хосоо баталж хос бөгж авлаа гэх хэнд ч хэрэггүй мэдээ орон даяар цацагдаж байдаг. Би нэг түүхийг өгүүлэхэд, 1993 он байх. Би зургийн аппаратыг нь булааж аваад шидчихсэн юм. Дараа нь түүнээс уучлалт гуйж, хохирлыг нь барагдуулсан. Гэрэл зурагчин эвдэрсэн зургийн аппаратаа одоо хүртэл тэр хэвээр нь хадгалдаг гэсэн. Салсны дараа энэ авираа олон гаргахыг хүссэн ч охиноо бодоод тэвчдэг байсан. Бас миний амьдрал хүмүүст яагаад ийм их сонин байдаг нь гайхмаар санагддаг. Тэд миний талаар мэдлээ гээд ямар ашигтай юм бэ гэдэг асуултыг та бүхнээс асуумаар байна.

6

-Таны яриа бүр аавын төрх олжээ. Нэг л ухаарал хайрлах янзтай?

-Тэгэж санагдсан бол сайн л байна.

6

Б.Дэлгэрцэцэг

http://www.shuud.mn/?p=290847

Монгол Улсын гавьяат жүжигчин Ё.Цогын том хүү Ц.Хүсэлбаатар: Аав минь залуудаа танхай ч, танхил ч явсан… Ё.ЦОГ: МИНИЙ ХҮҮ ӨРӨВЧ ЮМ ШҮҮ ДЭЭ

Ц.Хүсэлбаатар: Аав минь залуудаа танхай ч, танхил ч явсан

2 цаг 45 минутын өмнө
Ц.Хүсэлбаатар: Аав минь залуудаа танхай ч, танхил ч явсан

Монгол Улсын гавьяат жүжигчин Ё.Цог гуайг танихгүй хүн ховор. Миний хувьд түүнийг голдуу эсрэг дүр бүтээдэг болохоор ааш муутай хэмээн боддог байв.

Хэрсүү, хэдэр зантай өвгөнөөс хүүгийнх нь тухай хэдэн үг яаж “салгах вэ”, тэр дундаа амьдралынх нь талаар зориг гаргаж асууна гэхээс надад хэцүү даваа мэт санагдсаныг нуух юун.

Яриа өрнүүлж суухад тэрбээр бодож байснаас минь харин огт өөр энгийн нэгэн байлаа.

Хүү Хүсэлбаатар нь “Аавын минь амьдрал тун сонирхолтой, адал явдлаар дүүрэн байдаг” гэхэд аав нь хүүгээ “Урлагийн амьдрал хатуу гэдгийг биеэрээ туулсан болохоор хүүгээ жүжигчин болгохыг хүсээгүй. Хүсэл мөрөөдлөөрөө л урлагтай амьдралаа холбосон хүн шүү дээ. Найруулагчийн ажлаас шантарч, зориг мохохгүй байгаад нь би баярладаг юм” хэмээв.

-Завтай үедээ аавындаа очиж, уран бүтээлийн яриа дэлгэдэг үү?
-Урлагийн ажил завгүй байдаг болохоор аавтайгаа ховор уулздаг. “Завгүй хүн залхуу байдаг” гэж мэргэд хэлсэн байдаг юм билээ. Магадгүй тэр завгүй залхуучуудын нэг нь би байж болох. Ер нь би зохион байгуулалт муутай хүн юм шиг ээ. Аав, найз нөхөдтэйгээ тухтай уулзаад, сайхан яриа өрнүүлж чадахгүй юм.

-Урлагт хөл тавихад аавын тань нөлөө их байсан биз?

-Би ааваасаа үлгэр дуурайл их авсан. Манай аавд хөгжимчин, жүжигчин, найруулагч гээд хийж үзээгүй ажил ховор. Аавын амьдралын замнал тун сонирхолтой, адал явдлаар дүүрэн байсан. Цэргийн алба хааж ирээд, АДБЧ-д хөгжимчнөөр орж, их бүрээ үлээдэг байлаа. Тэр үед би зургаан настай, аавыгаа дагаад ажилд нь очно. Дараа нь аав Хүүхэлдэйн театрт жүжигчнээр орсон. Тэр үед Б.Магсаржав,С.Бужгар, Л.Лхасүрэн нарын үе тэнгийнхэн нь аавтай нөхөрлөж, уран бүтээлээ туурвидаг байлаа. Урлагийн орчинд өссөн болохоор би багаасаа жүжигчин болно гэж мөрөөдсөн.

-Аавын тань анд нөхдийн халуун яриа жүжигчин болох хүсэл төрүүлсэн байх аа?
-Анд нөхдийнх нь яриаг хүүхэд байхаасаа сонсож өслөө. Аав хүний ганц өргөмөл хүү. Залуудаа танхай, танхил, толгойтой ч явсан хүн. Намайг зураг авалтад байсхийгээд л дагуулаад явна. Түр амсхийсэн үедээ найзуудтайгаа наргина, эсвэл шатар, даам тоглоод суучихна. Намайг Мягмар, Цэнд-Аюуш, Цолмон эгч нар харж халамжилна. Ингэж л миний бага нас урлагийн тогоон дотор буцалж өнгөрсөн. Ээж минь АДБЧ-д эмэгтэй хувцас хэрэгслийн эрхлэгчээр ажилладаг байлаа. Урлагийнхан “Уран Д.Дулам” гэж өргөмжилнө. Малгай, дээл сайхан урладаг хүн байсан. Ээжийн ажлын өрөөнд орж ирсэн бүжигчдийг харчихаад “Ямар гоё бүсгүйчүүд вэ. Ийм л ганган эхнэр авахсан” гэж боддог байлаа.

-Аавынхаа зурдаг авьяасыг өвлөсөн үү?

-Бага зэрэг өвлөсөн. Хүүхдүүд гадаа бөмбөг өшиглөөд гүйж явахад би гэртээ зураг зураад сууна. Арван жилийн сургуулиа дүүргээд Багшийн сургуулийн зураг хөдөлмөрийн ангид орж Батсүх, Очирбал багшийнхаа ачаар дөртэй болсон. Би зурахаа болиод олон жил болж байна. Гэхдээ зурдаг байсан маань найруулагчийн ажилд их нөлөөлсөн.

-Таныг жүжигчин болоход аав тань дургүй байсан гэв үү?
-Аав намайг багш бол гэж их ятгасан, харин би сонирхоогүй. Цэвэлмаа багшийн хэлсэн үг миний бодлыг нэг л өдөр өөрчилж билээ. Тэрбээр “Эмч хүн хүн албал тэр даруй баригдана, тэгээд ч хийсэн хэрэг нь тодорхой. Хэрвээ багш хүн муу багш байвал аймшигтай алуурчин болно” гэсэн. Тэр үед “Над шиг сонирхолгүй хүн муу багш болбол яана. Надаар хичээл заалгасан хүүхэд олигтой хүн болох уу” гэж бодсон. Тухайн үед өөрийгөө хүмүүжлийн доголдолтой нөхөр гэж бодсон юм шиг байгаа юм. Тэр өдрөөс хойш ерөөсөө урлагийн хүн болъё гэж сэтгэл шулуудсан даа.

-Аавын тань тоглосон кинонуудаас ямар дүр нь таалагддаг вэ?

-Аав залуудаа голдуу эх орны дайны тухай өгүүлсэн кинонд тоглодог байлаа. “Сахиус уу сахиул уу”, “Говь хянганд тулалдсан нь” кинонд япон цэргийн офицерийн дүр бүтээсэн нь таалагддаг. Аавд цэргийн хувцас сайхан зохино. Одоо ч ганган дэгжин офицерийн дүр нүдэнд харагддаг юм. Энэ киног гарахаар аав минь яасан сайхан залуу байж вэ гэж боддог. Мөн “Мандухай цэцэн хатан”, “Мөнх тэнгэрийн хүчин дор”, “Төрийн сүлд өршөө”, “Дайчин чин ван Ханддорж”, “Аравт” түүхэн кинонд тоглосон. Найруулагч хүний нүд аливааг олж харахдаа гаргууд байдаг. Б.Бадар-Ууган агсан нэг өдөр аавтай уулзаад “Богд хааны дүр танд тохирно. Та их адилхан юм” гэж санал тавьсан гэдэг. Богд хаан жанч халахаасаа өмнө авахуулсан гэрэл зургийг харахад үнэхээр аавтай төстэй юм билээ. Ер нь аавын бүтээсэн дүр бүхэн надад сайхан санагдаж, бахархал төрдөг юм. Аав шог яриа, онигоонд гаргууд. Найз нөхдийнхөө элгийг хөшөөж, нулимсыг гартал инээлгэнэ. Би явган шог ярих дуртай, гэхдээ аавыг гүйцэхгүй л дээ. Хэрвээ жүжигчин болсон бол аавын нэрийг муугаар хэлүүлэхгүй л байсан.

-Таныг найруулагч болоход дэмжсэн үү?
-Аав юм хэлээгүй. Нас биед хүрсэн болохоор өөрөө бие дааж, амьдралаа авч яваг гэж бодсон байх. Надад найруулагч мэргэжил таалагддаг. Гэхдээ жүжигчнээр ажиллах хүсэл одоо ч гэсэн төрөөд байдаг юм. Продакшныхаа жүжигчдийн тоглож байгааг хараад “Би энэ үед ингэх байсан даа” гэж боддог юм. Хэрвээ хэн нэгэн надад дүр бүтээх санал тавьбал би татгалзахгүй. Миний анхны найруулсан бүтээл “Бор чоно” уран сайхны кино. Ангийн анд Л.Нацагням, Д.Сүхээ, Жамъян нартай хамтарч хийсэн. Зохиолыг нь Н.Сүхдорж гуай бичсэн. Энэ кинонд хамгийн их хөрөнгө оруулсан хүн бол найз Болдбаатар маань. Мөнгө хатуу байх үед 12 сая төгрөг олж ирээд “Миний найз киногоо хий” гээд өгч байсан. Хүнд байтугай өөртөө ч итгэж чадахгүй болсон нийгэмд ийм сайхан сэтгэлтэй найз олдохгүй л байх. Залуу насны дүрэлзсэн гал шиг эрч хүч, анд нөхдийн итгэл найдвар хүнийг түшдэг юм. Тэр үед бид оюутан, зуныхаа амралтаар кино хийж байлаа. Би зориг, тэмүүллээр дүүрэн залуу насныхаа тухай дурсах дуртай. Тэр жил бидний найруулсан бүтээл И.Нямгаваа найруулагчийн “Байлдан дагуулагч” кинотой өрсөлдөж, тэргүүн байр эзэлж байв. Нэртэй найруулагчийн бүтээлтэй өрсөлдөнө гэдэг бидний хувьд нэр төрийн хэрэг, бас том амжилт байсан.

-Тэр киног үзээд аав тань магтсан уу?

-Манай аав магтаалын үгэнд харам. Намайг бодвол ном уншиж, зурж, кино, телевизийн найруулагчаар ажиллаж өөрийгөө олон талаар хөгжүүлж чадсан хүн. Аавд байгалиас заяасан авьяас бий. Би хэрэндээ магтуулах санаатай үзээд байна, өөдөөс “За яах вэ болсон л байна. Сайн бүтээл хийх хэрэгтэй шүү, эсвэл хүү минь наад зүйл чинь нэг л таалагдахгүй байна даа” гэдэг.

-Цогоо гуай харцаараа ухаарал хайрладаг хүн шиг санагддаг?

-1985 онд би 20 настай байсан болов уу. Тухайн үед Дэлхийн оюутан, залуучуудын наадам болдог байсан. Москвад болсон тэр наадамд ээж явахаар боллоо. Ээжийг гаргаж өгнө гээд найз Болдбаатартайгаа наргилаа. Нэг мэдсэн эрүүлжүүлэхэд хэвтэж байна. Аав ирээд гаргаж авлаа. Гэртээ иртэл хамаг бие салганаад нэг л эвгүй. Аав хөргөгч онгойлгоод шилтэй архи гаргаад өмнө минь тавьчихлаа. Тэгээд “Хүү минь шартаад, дотор чинь хэцүү байгаа биз. Жаахан балгачих” гэхээр нь хэд хөнтөрчихлөө. Тэгсэн “Өө яасан хөөрхөн хошуутай хүү вэ чи” гээд дэлсэж унагаад, шалны модоор хэд гөвсөн. Би айсандаа гараад зугтчихсан. Түүнээс хойш аавын дэргэд архи уулгүй өдийг хүрлээ. Эр хүн эцгийнхээ дэргэд архи ууна гэдэг асар том дутагдал гэдгийг тэр үед мэдэрсэн. Би хааяа найзуудтайгаа наргиж цэнгэнэ. Уугаад халчихсан байвал Өлзий аавд алтан хошуу өргөчихнө. Аав залгаад “Хүү минь архи балгаад байна уу. Шингээж чадахгүй бол дэмий идээ дээ” гэдэг юм.

-Аавынхаа хэлсэн ямар үгийг марталгүй санаж явдаг вэ?

-Сурагч байхдаа сахилгагүйтэж, хүүхэд шоглоно. Нэг өдөр аав дуудаж, өмнөө суулгаад “Хүү минь хүнийг битгий дорд үз. Муу эр өөрөөсөө чадал дорой хүнд дээрэлхүү зан гаргадаг юм. Чи хэнээс олигтойдоо хүний хүүхдийг шоглодог юм. Хүн дугаарлаж, ад үздэг зан хамгийн өөдгүй араншин. Тийм зантай хүн олигтой явдаггүй юм. Хүнтэй эвийг эрхэмлэн, сайхан нөхөрлөж яв” гэж захисан. Надад энэ үг их нөлөөлсөн шүү. Би хүнийг бэлтэй, бэлгүй гэж хэзээ ч ялгаж харилцдаггүй.

-Урлагийн сайхан бүсгүйчүүдийг хараад ийм л эхнэр авна даа гэж боддог байсан мөрөөдлөө биелүүлжээ?
-Биелсэн, биелсэн. С.Өлзийхүү бид хоёр хүүхэд байхаасаа нэг нэгнээ мэддэг хэрнээ дотно нөхөрлөдөггүй байлаа. Сурагч байхдаа Нийслэлийн 24 дүгээр сургуульд хамт сурдаг байсан. Гэр ч зэргэлдээ. Түүнийг хичээлдээ найзуудтайгаа явж байхыг, эсвэл гэрийнхээ гадаа сагс тоглож байхыг өдөр бүр харна. Цэргээс халагдаж ирснийхээ дараа гавьяат жүжигчин Л.Лхасүрэн багшийн найруулсан “Аргагүйн эрхэнд оточ” жүжгийг Өлзийхүүтэй хамт үзээд, тарсны дараа ойр зуурын юм яриад хамтдаа алхаж байлаа. Бидний анхны болзоо тэгж эхэлсэн дээ. Хүмүүс биднийг олон жил үерхэж байгаад ханилсан гэж боддог байх. Үнэндээ бол долоо хоног болзоод л гэрлэчихсэн.

-Охиноо жүжигчин болоход та дуртай дэмжсэн байлгүй дээ?
-Охиндоо “Урлагийн ажил хэцүү. Ар гэрийн хамаг ажил орхигддог. Эмэгтэй хүнд үргэлж завгүй гүйх амаргүй. Чи ой тогтоолт сайтай, хэл сурах авьяастай. Энэ чиглэлээр мэргэжил эзэмших хэрэгтэй” гэлээ. Тэгсэн охин “Та нарын саналыг хүлээж авахгүй” гээд юу ч дуугарахгүй гурав хоносон. Оюутан байхад нь “Сүүлчийн бүжиг” киноны туслах дүрд тоглуулж үзээд “За ямар ч байсан хоосонгүй л юм” гэж бодсон. Бид хүүгээ урлагийн хүн болгохгүй гэж боддог. Харин азаар урлагт сонирхол багатай нь ажиглагдсан. Намайг дагаад ярих зүйлд дуртай юм шиг байна лээ. Уран зохиол, Монгол хэл, түүх, нийгмийн хичээлд сайн. Хүүдээ “Манай гэрт санхүүч мэргэжилтэй хүн байхгүй. Тоо боддог хүн хэрэгтэй байна” гэж хэлдэг юм.

-Цогоо гуай гучаа үзчихсэн бил үү?

-Аав хэдийнэ гучаа үзсэн. Би өмнө нь амьдрал зохиох гэж үзээд бүтэлгүйтсэн хүн шүү дээ. Манай хүүхдүүд Учрал гэдэг ахтай. UBS телевизэд хөтлөгч хийдэг сайхан залуу бий. Хүү минь гэрлэж, саяхан өвөө боллоо. Бид үргэлж уулзаад байдаггүй ч утсаар ярьдаг. Хүүхдүүддээ “Та нар ахтай шүү, хүндэлж яваарай” гэж захидаг. Хүүхдүүд ах минь гээд байнга ярина. Өнгөрсөн жил охин маань ахтайгаа “МN 25 дугаар суваг” телевизийн “Дуэт дуэль” нэвтрүүлэгт хамт оролцсон.

-Хүүхдүүддээ ямар сургаал айлддаг вэ?
-Би залхуу зантайгаа насаараа тэмцэж байна. Хүн өөртэйгээ тэмцэх үнэхээр хэцүү юм билээ. Өөрийгөө ялна гэдэг амар зүйл биш.  Ер нь өөрийгөө ялж төгс нөгчсөн нэг л хүн байдаг. Тэр хүн Будда юм гэсэн. Баатар болно гэдэг өөрийгөө ялахын нэр юм. Тиймээс “Өөрийгөө ялна гэдэг хамгийн том амжилт. Хэрвээ мундаг болъё гэж бодож байвал дутагдалтайгаа эхлээд тэмц” гэж хүүхдүүддээ хэлдэг.

Ё.ЦОГ: МИНИЙ ХҮҮ ӨРӨВЧ ЮМ ШҮҮ ДЭЭ

-Урлагийн хүмүүс өтлөх завгүй ажиллах юм даа?
-Миний хувь тавилан юм байлгүй. Жүжигчин болсноо бурхнаас заяасан бэлэг гэж ойлгодог. Тиймдээ ч өөрийгөө өтөлсөн гэж голохгүй урлагийн төлөө зүтгэж явна. Би олон түмэнд өртэй хүн гэж боддог. Хөгшин, залуугүй л “Цогоо гуай та хүрч ирээд кино, рекламанд тоглоод өгөөч” гээд санал тавих юм байна шүү дээ.

-Таныг түүхэн кинонд тоглоод завгүй яваа гэж сонслоо?

-Монголын бага хаадын тухай өгүүлсэн телевизийн олон ангит кинонд тоглож, Дамуу түшмэлийн дүр бүтээлээ. Монгол төрийн төлөө зүтгэж, алдаж, онож явсан бага хаадын тухай өсвөр үеийнхэнд зориулж, түүхийн мэдлэг олгох үүднээс хийж буй бүтээл юм билээ.

-Та аав, ээжийнхээ тухай яриач. Ач хүүгээ хэрхэн хүмүүжүүлж өсгөсөн бол?
-Намайг энэ орчлонд аав гэж дуудах эрхэм алдрыг хүртээсэн хүн бол ууган хүү Хүсэлбаатар маань. Би хар залуудаа урлагийн завгүй ажилд хөл тавьсан болохоор хүү минь аав, ээж дээр өссөн. Өвөө, эмээ дээрээ өссөн болоод ч тэр үү зөөлөн сэтгэлтэй. Хүүхэд л болсон хойно сахилгагүйтэж сураар ороолгуулна. Ээж “Шидмэсээр ороолгохоор эр хүний хийморь сүлд доройтдог юм. Тиймээс биеийг нь чангалдаг хавтгай сураар ороолгох хэрэгтэй” гэнэ. Хэдий ингэж сүртэй хэлдэг ч учиргүй балбаж байгаагүй. Намайг хүмүүжүүлсэн тэр сураараа ээж Хүсэлбаатарыг ч бас хүмүүжүүлсэн. Аав маань холбооны мэргэжилтэй. Үг дуу цөөтэй болохоор хүмүүс “дуугүй Ёндон” гэдэг байлаа. Ээж хааяа “Ёндон хүүхдэдээ ер юм хэлэхгүй юм. Түүшин зуусан юм шиг сууж байдаг хачин хүн шүү” гэдэг байж билээ. Ээжийг ингэж бухимдахаар аав дуугүй л инээмсэглэнэ. Би хүүгээсээ аавынхаа дүр төрх, адил төстэй зан араншинг олж хардаг. Би айлын ганц хүү, дураараа, зоргоороо өссөн. Хүүгийнхээ дэргэд бол залуудаа өрөмний өт шиг л хөдөлгөөнтэй байсан даа.

-Хүүгээ урлагийн зам сонгоход та яагаад дургүйцсэн юм бэ?
-Урлагийн амьдрал хатуу, чанга гэдгийг биеэрээ туулсан болохоор дуртай байгаагүй. Хүсэлбаатар сонин хүүхэд байж билээ. Солгой гараар бичнэ, зурна. Хараад л “Энэ нөхөр яаж жүжигчин болно доо” гэж боддог байлаа. Урлагаас хол байлгаж, эрдэмтэй хүн болгоё гэж шийдээд, Багшийн сургуульд оруулж байлаа. Би жүжигчин Н.Сэсээртэй олон жил сайхан нөхөрлөсөн. Тэгсэн хүү маань жүжигчин болно гэж зүтгээд надад хэлэлгүй андтай маань нууцаар бэлтгэл сургуулилалт хийж, жүжигчний ангид шалгуулаад тэнцсэн байв. Сэсээр хүнд зааж, сургах тал дээр гайхмаар арга барилтай хүн байсан. Багшийн сургуулийг дүүргэх жилдээ Эрхүүгийн кино театрын сургуульд суралцахаар тэнцсэн байхыг өвөө нь мэдээд “Ач хүүгээ явуулна” гээд дэмжсэн. Тэгээд Багшийн сургуулийн захиралтай нь уулзтал “Танай хүү манай сургуулийн төгсөх курсийн оюутан. Сурлага ч сайтай. Би зөвшөөрөхгүй” гээд гэдийчихлээ. Аргаа бараад Боловсролын яамны сайд байсан Ч.Сэрээтэртэй уулзлаа. Бид эгч дүүсийн хүүхдүүд л дээ. Тэгсэн “Өө тийм дураараа юм гэж хаа байдаг юм. Танай хүү сургуулиа улаан дипломтой төгсөх гэж байна. Багш сайхан мэргэжил, заавал эзэмш” гээд зөвшөөрдөггүй. Тэгсэн аав гомдож “Хар даа Цэсмаа. Чиний хамаатан ийм л байна. Би улсад дэмий хүн бэлдэхгүй. Тэгэхэд ач хүүг минь явуулахгүй гээд зөвшөөрсөнгүй” гээд уурлаж билээ. Нөгөө дуугүй хүнээс ийм үг гарсанд бид их гайхаж билээ. Хүсэлбаатар ч сургуулиа дүүргэх жилээ Драмын театрт дагалдан жүжигчнээр орсон. Ингэж хүү маань өөрийнхөө хүсэл мөрөөдлөөр урлагтай амьдралаа холбосон.

-Хүүгээ ятгасаар байгаад цэргийн албанд явуулсан гэл үү?
-Би 16 настайдаа цэргийн албанд мордсон. Тэнд хөгжимчин болж, 10 жил цэргийн амьдралаар амьдарсан. Өдий дайтай яваагаа цэргийн амьдралтай холбож ойлгодог. Намайг амьдралын их сургуульд бэлдсэн газар бол арми. Хүүдээ хааяа үг хэлэх гэхээр аав, ээж “Чи өөрөө ямар явсан билээ” гээд халгаахгүй. Хүү ч өвөө, эмээгээрээ бамбай хийгээд байхаар нь цэрэгт явуулах гэж нэлээд ятгасан.

-Найруулагчийн эрдмээс зааж өгсөн үү?

-Намайг дуурайвал муу найруулагч болно. Би найруулагчийн мэргэжил эзэмшээгүй, Хүсэл сонирхлоороо л энэ ажлыг хийсэн. Ах нь залуудаа дэврүүн сэтгэлтэй, танхай нөхөр явсан. Жүжигчид телевизэд байнга уригдана. Найруулагчдынх нь ажлыг хараад “Би ч гэсэн найруулагч болох юмсан” гэж бодно. Ашгүй хүсэл минь биелж, урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Чойсамба багшийн ачаар юм найруулж сурлаа. Найруулагч болохын тулд телевизэд туслах найруулагчаар ажилласан. Хүүдээ “Номыг нь заалгаж, сургуулийг нь дүүргэсэн хүнтэй юу ярих вэ” гээд юм хэлдэггүй. Найруулагчийн ангийг дүүргэх жилээ хүү маань “Бор чоно” кино найруулсан. Тэр киног үзээд “Гайгүй бүтээл болжээ” гэж дотроо бодсон. Миний хүү гаднаа сүр бараатай харагддаг ч өрөвч юм шүү дээ. Том алаг нүднээсээ хааяа нулимс дуслуулж суугаа харагддаг юм. Би хүүгээ мелодрам чиглэлээр дагнавал хөгжих хүн гэж бодож байтал хошин шог руу урвачихсан. Урлагийн хүнтэй танилцаж гэр бүл болоход нь ч хорьсонгүй. Нэг нэгнээ ойлгож дэмжээд, урлагийн төлөө хамтдаа зүтгэвэл зүгээр гэж бодсон. Найруулагчийн авьяас хүүгээс маань харагддаг. Би бага байхдаа юм бичих гэж нэлээд оролддог байлаа. Энэ зан хүүд өвлөгджээ. “Зугтаарай”, “Сүүлчийн бүжиг”, “Сая долларын олз”, “Дурлалын сум” уран сайхны кино найруулж, дэлгэцийн бүтээл болгосон. Найруулагчийн ажлаас шантарч, зориг мохохгүй байгаад нь баярладаг юм.

-Хүсэлбаатар гуайг анх хараад ширүүн харцнаас нь их сүрдэж билээ?
-Би ширүүн харцтай. Хүү маань анх харсан хүнд бас тэгж харагддаг шиг байна лээ. Нас ахиад ирэхээр уйланхай ч болж байна. Хүний сэтгэл хөндсөн кино үзээд, эсвэл хорвоогоос одсон сайхан нөхдийнхөө тухай яриад мэлмэрүүлчихнэ. Хараад байхад миний уйланхай, бас амархан гомддог зан хүүд бас байна.

Г.Батцэцэг

 

http://news.gogo.mn/r/130197

“Хурд” хамтлагийн гитар­чин, ая зохиогч Д.Отгонбаяр: Анх биднийг урт үс, уранхай жинстэй тайзан дээр гарахад үзэгчид хөөж байлаа

“Хурд” хамтлагийн гитар­чин, ая зохиогч Д.Отгонбаяртай ярилц­лаа. Тус хамтлагийнхан ирэх сарын 29, 30-нд 20 жилийн ойн тоглолтоо “UB Palace”-д  тавих гэж байгаа юм.

-Юуны өмнө 20 жилийн ойн баярын мэнд хүргэе. Энэ жил ойгоо тохиол­дуулж олон ч тоглолт хий­лээ шүү?

-Баярлалаа. Монголын урла­гийн 20 жилийн түүхийг “Хурд” хамтлаг тасралтгүй бүтээлцэж, өөрсдийн түүхийг мөн бичиж иржээ. Тиймээс энэ 20 жилийн ойг нэг өдөр тэмдэглээд өнгөрөөх бус 2013 оныг дуустал төсөл боловс­руулж, үүнийхээ дагуу ажиллалаа. Өнгөрсөн гурав­дугаар сард эмэгтэй­чүүддээ зориулж “Март-8″, цэргийн баяраар эрчүүддээ зориулж “Цэргийн бодол” зэрэг олон тоглолт хийлээ. Энэхүү тог­лол­туудаа биднийг сонсдог, сонс­соор ирсэн үнэнч фенүүд­дээ зориулж үнэ төлбөр­гүйгээр тогло­сон. Мөн саяхан Өвөр Монгол, Эрдэ­­нэт, Дархан зэрэг хотуудад аялан тоглолтоо хийж орон нутгийн фенүүдтэйгээ уулзаад ирлээ. Харин энэ удаагийн тоглолт бол жинхэнэ тэсрэлт байх болно.

-Яг ямар тэсрэлт байх бол. Уншигчдад сонир­хуу­лаач?

-Монголын ард түмэн мэдэх байх. Манай хамтла­гийнхан их даруухан. Хийх ёстой уран бүтээ­лээ л хийхээс биш тэглээ, ингэлээ гээд шуу­гиан тариад, гайхуулаад бай­сан юмгүй. 10, 15 жилийн ойн тоглолтоо ч тэр даруухан хийж байсан. Харин 20 жил гэдэг бол багагүй хугацаа. 20 жилийн өмнө дөнгөж 18, 19 настай байсан хөвгүүд өнөө­дөр нас биед хүрц­гээж, том боллоо шүү дээ. Үүнтэй адил уран бүтээлийн сан ч мөн арвижсан байна. Тиймээс энэ удаа тоглолтдоо яахын арга­гүй хүч өгч, их хариуц­лагатай хандаж байгаа.

-”Хурд” гэдэг хамтлаг 20 жилийн өмнө хэрхэн урлагт хөл тавьж байснаа дурсах­гүй юу. Одоогийн өндөр­лөгөөс эргээд харахад бас л сонин байдаг болов уу?

-Тэгэлгүй яахав. Эргээд бодо­ход их сайхан мэдрэмж төрдөг. Урлагийн тайзаа орхил­гүй, банзан гитараа гараасаа салгалгүй явсаар нэг л мэдэхэд 20 жилийг ардаа орхисон байна.  “Хурд” хамтлаг тэртээх 1993 оноос эхлэн өнөөг хүртэл тасралт­гүй, ухралтгүйгээр уран бүтээ­лээ туурвиж ирсэн бай­на. Анх манай хамтлагийнхныг уран­хай жинстэй, урт үстэй, бөөн гинж, төмөр зүүчихсэн тайзан дээр гитар бариад гарахад үзэгчид мэл гайхаж бүр “Тайз­наас зайл” гэж хөөж байлаа. Аргагүй ш дээ хүзүү, хоолойн­доо бөөн төмөр зүүгээд өөрс­дийгөө рокууд гээд нэрлэ­чихсэн хүмүүсийг тухайн үеийн нийгэм хүлээж авахад хүнд байлгүй яахав. Бид нар тайзан дээр гараад өөдөөс янз бүрийн хог шидэж байхад л “Дөрвөн хөлтэй болж төр­сөн хөх чоно миний буруу юу…” гээд л дуугаа дуулж байсан. Залуу хүмүүс их зориг­той байж. “Хурд” гэдэг хамтлагийг нийгэмд хүлээн зөвшөөрөгдсөн, хэдэн мянган фентэй болгох болно гэж өдөр шөнөгүй зүтгэдэг бай­сан. Үнэхээр тэр хүсэл мөрөө­дөлдөө бид хүрч чадсандаа баяртай  байна. Одоо “Хурд” хамтлаг өөрийн гэсэн орон зай, үнэнч фентэй болсон байгааг харах, мэдрэх сайхан санагддаг шүү.

-Мэдээж өнгөрсөн хуга­цаанд хүлээн зөвшөөрөгд­сөн хамтлаг болохын тулд амаргүй байсан байх. Нийг­мийн өөрчлөлтөөс авахуу­лаад л?

-Тухайн үед “Хөх чоно” дууг дуулаад гарч  ирэхэд жаахан урлаг ойлгодог, урла­гийн мэдрэмжтэй нэг хэсэг нь үнэхээр энэ хамтлаг өөрч­лөлт, шинэчлэл авчирч байна гэж хардаг байсан. Харин үлдсэн хэсэг нь хийх юм аа олж ядсан орцны хэдэн гитар­чид гэдэг нүдээр хардаг байлаа. Яагаад гэхээр 1990-өөд онд хөлтэй болгон Эрээ­нээс бараа зөөж, Орос руу гаргаж, тарваганы арьс хил давуулж бай­сан цаг. Урла­гийн томчууд хүртэл амьд­ралын эрхээр ганзагын най­маанд орж байсан байх­гүй юу. Яг энэ үед манай хамтлагийнхан хэн нь ч ганза­гын наймаа хийж, компа­нийн захирал болно гэж явалгүй банзан гитартаа үнэнч үлдэж чад­сан юм. Бид өнөөгийн ирээдүйгээ үнэхээр харж чадсан хэрэг. Шант­рах үе байсан хэдий ч хэзээ ч тайзаа орхиж, гитараа зарж иднэ гэсэн бодол төрж байгаагүй юм шүү.

-Одоо ч гэсэн үү?

-Тэгэлгүй яахав. Магадгүй “Хурд” хамтлаг цаашдаа 20 жил, 30 жил байхыг үгүйс­гэхгүй. УИХ-ын гишүүн болж, компанийн босс болъё гэж хэзээ ч бодож явсангүй. Зөв­хөн ийм уран бүтээл хийж, ингэж үзэгчдээ баярлуулъя гэж амьдарч ирсэн.

-Танай хамтлагийг гэр бүлийн хамтлаг гэдэг. Ямар учраас ах дүүст хамтлаг байгуулах  санаа төрөв өө?

-Энэ их сонин түүхтэй. Би 1991 онд анх “Харанга” хамт­лагт соль гитарчин байлаа. Нуулгүй хэлэхэд тэр үед надаас өөр мундаг гитар тоглодог хүн байгаагүй. Ингээд 1992 онд басс гитар­чин Б.Наран­баатар, Д.Ган­баяр ах бид гурав хамтлагаа байгуулж бэлтгэлээ эхэлж байсан. Манай бөмбөрчин Нааяа маань бас хамгийн шилдэг гитарчин, манай дүү Отгонбаатар болохоор “Нисванис” хамтлагт бөмбөр­чин хийдэг байсан. Тэгээд үнэхээр бид нар нийлж хамт­лаг байгуулах хэрэгтэй юм байна гэж бодоод дүүгээ хамт­лагтаа авч гар нийлж байлаа. Бид нарыг гэр бүлээс гадна заяагдсан урлагийг мэдрэмж  холбож байсан. Ингээд бид гоцлол дуучны эрэлд гарсан. Цогоогоос өмнө эрэгтэй, эмэгтэй нийтдээ 87 дуучинг бид хамтлагтаа авах гэж шалгаж үзсэн байдаг юм билээ.

-Тийм үү. Тэгээд Цогоог яаж олж авав?

-Тухайн үед орон нутгаас хүр­тэл олон дуучин ирж шал­гуулж байсан. Өвөрхангай аймгаас шал­га­­руулалтад оро­хоор тухайн үед ая зохиогч Ишхүү ирж байсан юм. Ишхүү “Зураг шиг бүсгүй” дуугаа дуулж шалгууллаа. Тэгсэн “Соёл-Эрдэнэ”, “Харан­га” зэрэг ах нар буюу жинхэнэ алтан үеийнхэн маань “Наадах чинь ёстой сайн дуучин болно” гэдэг байгаа. Ингээд бид шалга­руулаад авах юм болж бай­тал яалт ч үгүй Зүүнбаянгаас Цогоо маань цэргээс халаг­даж ирээд “Чоно-2″ дууг дуулж шалгуу­лаад үнэхээр гайхамшигтай дуулж, чадал­тай гэдгээ харуулсан. Ингэж л бид бүрэн бүрэлдэхүү­нээ­рээ болсон юм даа.

-Тэгээд удалгүй “Цэр­гийн бодол” дуу гарсан байх нь ээ?

-Тийм. “Цэргийн бодол” дууг манай Цогоо үнэхээр ард түмэнд хүргэж чадсан. Одоо хүмүүсийн хайртай дуу хэвээ­рээ байна гэдэг бол гайхал­тай авьяас. Цэргийн бодол дууны клип тухайн үед МҮОНРТ-ээр өдөрт 12 удаа цацагд­даг байлаа ш дээ. Энэ үеэс л манай хамтлагийн мандан бадрах үе эхэлсэн. Тэгээд “Үнэгүй юм”, “Чи минь байгаа болохоор”, “Арван гурван ааш”,  “Цоглог оюу­тан”, “Хайрын сарнай” “Эх орон” дуунуудаа дуулж, метал рок чиглэ­лийн аязуу­дыг бөмбөрийн нүргээн­тэй хослуулж, анх хурдан рок гэсэн төрлийг Монголын урлагт сэвэл­зүүлж чадсан юм.

-Сүүлийн үед амьд хөгж­мийн хамтлаг таны үеийг бодвол их болж. Бараг ихэвч­лэн та нарын шавь биз?

-Би 1997 оноос эхлэн гита­рын сургалт явуулсан. Энэ хугацаанд хөгжмийн мэдрэмж­тэй олон хүүх­дэд гарах гарцыг нээж өгсөн байх гэж бодож байна. “Play time”, “Coken beat” хөгжмийн наад­муудад оролцож буй хамтлаг, дуучдын бараг 90 хувь нь миний шавь байх шүү. Шинэ залуу уран бүтээлчид мэдээж заавар, зөвлөгөө авах гээд байнга шахуу л ирнэ. Тэр болгонд нь би зөвлөгөө харамгүй өгдөг.

-Тоглолтодоо зориулж алтан пянз, гитар хийлгэж байгаа гэж сонссон?

-Ер нь тоглолтдоо зориулж “Хурд”-ыг илтгэх цамц, ном, барим­тат кино гээд олон зүйл хийж байна. Үүнээс хамгийн онцлогтой нь “Алтан пянз”. 1970, 1980-аад оны уран бүтээлчид пянз гаргадаг байлаа. “Баян Монгол”, “Соёл-Эрдэнэ”, уртын дуучин Н.Норов­банзад гуайн пянз гаргаж байсан. Түүнээс хойш Монголд пянз хийсэн удаагүй. Бид анхнаа­саа л алтан пянзаа гаргаж түүхэнд нэрээ үлдээ­хийг мөрөөд­дөг байсан.Бидний мөрөөдөл одоо л биеллээ олж байна.

-Хэчнээн төгрөөр бүтэж байгаа бол?

-Одоохондоо нууц. Мэдээж өндөр гарч байгаа. Харин “Хурд” нэртэй гитар 100 ширхэг захиал­гаар хийг­дэж байна. Хонконгт хийж байгаа.

-Энэ гитараа зарах юм уу?

-Бас л тодорхойгүй байна. Тоглолтын өмнө зарлах бол­но. 20 жилийн турш бидэнтэй хамт бай­сан уран бүтээлчид, дэмжиж тусал­даг найз нөхөд, үнэнч фенүүддээ бэлэглэх байх. Гэхдээ бид өмнө нь нийтэд зарлах болно. Мөн энэхүү тоглолтдоо зориулж шинэ цомог, CD гаргаж байна. Мөн бүх 12 CD-нээс  орсон “Алтан-12″ гэсэн нэртэй CD-гээ хэвлүүж байна. Тоглолтын өмнө бэлэн болно.

-Тоглолтод хэдэн дуу дуулах бол?

-200 гаруй дуунаас шилэг­дэж 36 дуу дуулна. Дандаа оргил гэсэн дуугаа дуулах болно.  Маш олон хүний хүсэл мөрөөдөл энэ 20 жилд байгаа шүү гэдгийг харуулах болно.

Д.ДАВААСҮРЭН

http://www.dnn.mn/publish/?vid=46412

С.Баяр: Би элдэв амбицаа эрт татсан

 
Өнөөдөр 9 цаг 8 минут
[Уншсан тоо: 62706]
Манай “Ярилцъя” уншичидтайгаа аль болох ховор, нийгэмд эрэл сурал үүсгэж байдаг, байр суурийг нь чагнахыг хүсч байдаг, хэвлэлийнхнийг араасаа хуйлруулж байдаг супер зочдыг уулзуулахыг хүсдэг. Энэ удаа ч нэгэн ховор зочны ярилцлагаар та бүхэндээ сюрприз барьж байна. Тийм ээ, тэр бол бүх алдар нэрийг нь дурьдалгүй зүгээр л нэрийг нь хэлэхэд гоё зочин. Тийм ээ, манай өнөөдрийн зочин Санжийн Баяр.

-Юуны өмнө  урилгыг минь хүлээж авсанд баярлалаа. Таныг “бултчих” болов уу гэж айж байлаа.

-Би амласнаасаа буцаж байсан удаа бий бил үү. (инээв)

-Байхгүй л дээ. Гэхдээ санал тавиад чамгүй удчихсан болохоор…

-Ажлын зав зай болохгүй яваад байлаа. За, хоёулаа эхлэх үү дээ.

-Таныг зүрхний хүнд хагалгаанд орсныг мэдэж байгаа.  Өвчин бол хүний ямар ч мөрөөдөл, ямар ч хүсэл тэмүүллээс холдуулдаг зүйл.  “Эрүүл явбал эр хүний замын хүзүү урт даа”… гэж таны санаашрангуй  хэлсэн үгээр өндөрлөж байсан бидний уулзалтаас хойш нэлээд хэдэн жил өнгөрчээ. Харин одоо  бол  та эрч хүч дүүрэн, эрүүл сайхан харагдаж байна.                                                                                                                                                                                                                                        
- Уулзаж ярилцаагүй нээрээ л удсан байна. Цаг хугацаа ч сум шиг  жирэлзэх юм.

-Тантай би амьдралын тань янз бүрийн үед ярилцлага хийж явлаа. Өвдсөн шаналгаатай үед ч, санаанд оромгүй эрс шийдвэр гаргаж гайхшруулсан үед тань ч. Эдгээр үеүүд дотроос хамгийн онцлог нэгэн үеийг  л онцолж асуумаар байх юм.

-Нэгэнт асуух гээд бодоод явсан асуулт байгаа бол одоо асуух л ёстой байх даа.

-Нөгөө алдарт “стандарт бус” гэгддэг шийдвэрийн  тухай л даа. Намын дарга С.Баяр сонгуулийн ялалтаа хямдхан арилжсан.  Ялагдсан АН-ынхныг өөд нь татаж хамтарсан засгаа байгуулсан. Эндээс л бүх юм баларч эхэлсэн. Өнөөдрийн эдэлж буй зовлонгийн эх ердөө л энэ “стандарт бус шийдэл” гэж танайхны зарим хараах нь холгүй байх юм. Харин одоо танд тэр шийдлээс үүдсэн харамсал байдаг уу?

- Хамтарч нэгдсэнээс үүдсэн зовлон гэж байхгүй. Харин хагарч талцаснаас үүдсэн зовлон гэж зөндөө. Монголчууд бид үүнийг сайн мэдэх учиртай улс. Хамтарсны хүчээр Монгол улс маань ямагт сэрж,  сэргэж байсан. Харин хагарч бутрахаараа л унаж доройтдог түүхтэй. Хамтарсан Засгийн газар байгуулсны ачаар улсын маань эдийн засаг хоромхон зуур сэргэж хүчээ авсан. Өсөлтийнхөө хурдаар дэлхийд тэргүүлж, шагшигдаж байсан маань ингэхэд өчигдөрхөн биз дээ. Гэтэл өнөөдөр юу болж байна. Бүх юм эргээд унаж доройтож байна. Эцсийн дүндээ энэ бол хагарч талцасны л хар гай. Хамтарч чадахгүй, хамтрахыг хүсэхгүй байгаагийн балагтай үр дүн. Үүнд бол  би харин харамсч явдаг. Хараах, ерөөхийн хувьд гэвэл тухайн хүнийхээ санаа бодлоос л  болно. Хувиа бодвол хараах л байх. Би сайд, дарга болох байтал өөр намын хүнийг болголоо гэдэг ч юм уу. Улсаа бодвол ерөөх л байх. Монголчууд бид тус тусдаа ухантаж явснаас хамтаараа ухасхийж байна гэдэг талаас нь харвал шүү дээ.

- УИХ-ын сонгуулиас хойш жил гаруй хугацаа өнгөрлөө. Ардчилсан нам МАХН-МҮАН-тай хамтраад Засгийн газар байгуулаад явж байна. Ардын нам сөрөг хүчин болчихсон. Ийм нөхцөлд  “хамтарна, хамтаараа ухасхийнэ” гэдгийг юу гэж ойлгох вэ. Энэ Засгийн газрыг унагаж, оронд  МАНАН-гийн шинэ Засгийн газар байгуулна гэсэн үг үү ?

-Хамтарч Засгийн газар байгуулна гэдэг бол улс төрийн намуудын хамтын ажиллагааны дээд хэлбэр. Ноднингийн сонгуулийн дараа Ардчилсан нам,  Монгол ардын намтай хамтран засгаа байгуулсан бол хэн ч гайхахгүй байлаа. МАНАН биш  АНМАН болоо л биз. Муулах нэг нь муулаад л, дэмжих нэг нь дэмжээд л явах байлаа. Улс орны эрх ашиг талаасаа ч, эр улсын харилцааны жудаг талаасаа ч энэ бол хамгийн ойлгомжтой хувилбар байх байлаа. Одоо бол манай намын хувьд тэр хувилбар цэглэгдээд, аль хэдийнээ “өнгөрсөн хорвоо”  болсон. Бүрэн эрхийн хугацааны бараг гуравны нэг нь өнгөрчихсөн байхад “галт тэрэг явчихсаан” гэхээс өөр юу гэхэв. Галт тэргэнд суух үнэгүй тийзээр урамшууллаа ч түүнийг нь алга тосон авах нь юу л бол гэж бодогдох юм. Гэхдээ хамтраад засаг байгуулах боломжгүй л бол хамтран ажиллах есгүй гэсэн үг биш. Нэг засагт орохгүйгээр хамтрах, хэл амаа ололцох бололцоо, шаардлага их байна. Ялангуяа улс орны аюулгүй байдал, хөгжлийн стратегийн асуудлаар улс төрийн намууд хамтрах, хэл амаа ололцох үүрэгтэй. Үндэсний эрх ашиг маань үүнийг шаардаад байгаа юм. Одоогийн цаг үе бол Монгол орны хувьд нэн онцгой үе юм. Гадаад, дотоод орчин нөхцөл, конъюнктур гэх ойлголт бий. Сүүлийн үед хэдийгээр муудсан ч тэдгээр нь ерөнхийдөө таатай талдаа л байна.  Одоо гаргаж буй төрийн шийдвэрээс Монгол орны аюулгүй байдал, хөгжлийн ойрын арав, хорь байтугай тавь, зуун жилийн төрх тодорхойлогдох гээд байна. Үүнийг мэдэж, мэдэрч байгаа учраас би хамтрах шаардлагын тухай байнга яриад байгаа юм.  Цаг үе маань ийм онцлог байгаагүйсэн бол “эерэг, сөрөг хүчин” болж тоглоод л, тулга тойрсон хэрүүлээ хийсэн шиг сууж  байж болохсон. Гэтэл ийм нөхцөл, конъюнктур бидэнд дахин олдоо ч уу, үгүй ч үү. Баялагтай хэрнээ ядуу, эрэлт хэрэгцээтэй хэрнээ бөглүү хэвээрээ арчаагүйтээд сууж болохгүй биз дээ. “Стандарт бус” гэмээр нөхцөл байдал үргэлжилсэн хэвээр л байна шүү дээ. Үүнийг ухаарч ойлгохгүй бол урагшлах зам бидэнд байхгүй.

-Ерөнхий сайдын ажлаа  С.Батболдод өгөөд явах үед тань би танаас  “Таныг гараад явчихаар  хамтарсан засаг гэх энэ гэр маань нурчих юм биш биз”  гэсэн асуулт тавьж байсан. Тэгэхэд та “Нэг хүн гарлаа гээд нурдаг  гэр  гэж юу  билээ”  гэж хариулж байсан. Гэтэл юу болов.  Хамтарч барьсан гэр тань нурчихлаа.  Хамтрагч  нам хэлснээсээ буцав уу, эсвэл залгамжлагч “хөвүүн” тань балчирдав уу. Юунаас болов оо ? 

- Хамтаараа босгосон гэр маань, хамтраад хэрэгжүүлж байсан бодлого маань яагаад  нурав гэх асуултын хариу тодорхой. Ард олны нүдэн дээр болоод өнгөрсөн явдал ш дээ.  Хэн нэгэн балчирдсанаас болоогүй. Харин хэн нэгэн болчимгүйтсэнээс болсон нь тодорхой. Бидэнтэй “хамтаръя” гээд хамтарсан нам дэндүү болчимгүй, дэндүү богино зайны “улс төр хийснээс”  үүдэж гэр маань ч бодлого маань ч аль аль нь нурсан. Итгэл эвдсэн, урам хугалсан ийм жол улс төр хэнд хэрэгтэй юм бэ. Улсын хөгжилд ч хэрэггүй, улс төрийн намын нэр хүндэд ч хэрэггүй. Тухайн улстөрчдөд ч бас хэрэггүй. Хийхийн тулд биш, байхын тулд байгаа улстөрчдийг түүх өршөөхгүй. 

-Бас л яаж чадаж байна вэ гэж гайхшрахыг ч утгагүй болгосон үйл явдал шүү. Ингэхэд саяын сонгуулиар өвдөг шороодсоны нэг шалтгааныг намынхаа хайран сайхан нэрийг  Н.Энхбаярт алдсан явдал гэж үзэгсэд олон байдаг. Энэ тухайд та юу хэлэх бол ?

-Манай нам  уугуул нэрээ сэргээсэн нь зүй есны том алхам гэж боддог. Гэхдээ алхам нь зөв ч энэ нь цагаа хэр олсон шийдвэр байв аа гэж өнөөдөр эргэлзэж буй хүмүүсийг  буруутгах аргагүй.   

-“МАХН” гэсэн нэрийг сонгуулиар ашиглах вий гэсэн асуулт танаас би тэр үед асууж байсан. Тэгэхэд та “энэ нэрийг хэн нэг нь авч үлдээд, цаашаа шатлаад улс төр хийгээд явах  бололцоо нь хуулиар хаагдсан” гэж итгэлтэй хариулж байсан сан. Гэтэл юу болчихов оо. Би ам асуугаад байх шиг санагдаж магад.  “Шатрын хүү бэрс бол­тол хол доо” гэж ярьж байсан тань санаанаас минь огт гардаггүй юм.

- “МАХН” гэх нэрийг эзнээс нь өөр хэн ч хэрэглэх эрхгүй гэсэн утгатай хуулийн заалт цагаан дээр хараар бичээстэй хэвээр байгаа. Харамсалтай нь, монголын хууль  дандаа биш гэхэд заримдаа гууль болчихоод байна. Яагаад тэр вэ. Нөгөө л богино зайны жол улс төрийн хар гай. Гэхдээ тэглээ гээд ч тэр бэрс гарчихсан шатрын хүү  хаанаа байгаа юм бэ  гэж би өөрөөс тань эргэж асуумаар байна. Өнөөгийн улс төрийн шатрын өрөг дээр бог байсан нь бог хэвээрээ л харайлгаж яваа харагддаг. Ер нь халаас суйлсан муу аргаар хол явахгүй гэж боддог бодол маань хэвээрээ байгаа шүү, Ганчимэг ээ.   

-Сонгуулийн өмнө намынхаа  нэр солих ажлыг санаачилж гардсан У.Хүрэлсүх, С.Батболд хоёрын үед манай нам баларсан, тэдэнд хатуу хариуцлага хүлээлгэх естой байсан гэх хүн танайд цөөнгүй бололтой.  Та Ерөнхий сайдын албаа  өгөөд, намын даргын сэнтийгээ  шилжүүлээд  явахдаа дараагийн үедээ гэрийг нь барьж, өрхийг нь татаж өгөөд явсан. Дараа нь уулзахад тэдэндээ “давгүй” гэсэн дүн тавьж  байсан. Одоо харин ямар бодолтой байдаг вэ ?

- Санаачилсан нь тэр хоер биш л дээ. Намынхаа уугуул нэрийг сэргээх тухай санаачилга Н.Энхбаяр даргын үед анх гарсан. Элдэв шалтгаанаас болоод энэ санаачилга тэр үед болон дараа дараагийн дарга нарын үед бүтэж өгөөгүй. Зөв зүйтэй энэ санаачилга Батбоолд, Хүрэлсүх нар намын удирдлагад байхад биеллээ олсон. Намынхаа гишүүдээс энэ талаар санал асуулга явуулахад дийлэнх олонх нь дэмжсэн байдаг. Яахав, сонгуулийн хугацааны тэг дунд нь нэрээ гэнэт өөрчлөх нь эрсдэлтэй гэх болгоомжлол байсан. Гэхдээ эрсдэлгүй улс төр гэж байдаггүй. Намын маань хуучин нэрийг зүй бусаар ашиглах боломж үгүй. Энэ нь хуулиар баталгаатай хаагдсан гэсэн ойлголтод  итгэлтэй л явсаар гэндсэн хэрэг. Зөвхөн тэр хоёр ч биш. Бид бүгдээрээ гэндсэн. Батболд, Хүрэлсүх нар намын удирдлагад байхад нам “баларсан” гэх бодолтой би санал нийлэхгүй. Харин ч тэр хоёрын үед намын маань төрх залуужин  шинэчлэгдэж, улмаар мянга мянган залуус манай эгнээнд  хүчтэй түрлэг болон нэгдсэн. Монголын улс төрийн намуудыг гишүүдийнх нь насны зааг ялгаагаар жагсаасан судалгаа байдаг. Тэрнээс үзвэл манай нам залуучуудын оролцоо, шинэ залуу гишүүдийн тоо, хувийн жингээр бусдаас хол тасарсан байна билээ. Шинэ залуу халааны ийм нөөц бололцоотой, ирээдүйтэй намыг “баларсан” гэвэл алдас болно.  С.Батбоолд, У. Хүрэлсүх нар бие биеэ эвтэйхэн нөхөж, гар сэтгэл нийлж сайн ажилласан гэж би боддог. Сонгуульд намаа ялалтанд хүргээгүй гэж тэднийг зэмлэж, шийтгэж болно. Гэхдээ тэд намаа ялагдуулаагүй юм шүү. Учир нь 2012 оны УИХ-ын сонгуульд ялсан нам байхгүй. Ялагч этгээд үгүй бол ялагдагч этгээд  бас үгүй. 2004 оны сонгуулийн дараа манай нам иймэрхүү л байдалтай байсан. Гэтэл намын дарга, Ерөнхий сайд байсан Н.Энхбаярыг албан тушаал дэвшүүлээд УИХ-ын дарга болгож байсан байдаг. Үүнтэй жишвэл ч хариуцлагын тогтолцоо манай намд сайн  төлөвшиж байх шиг.

-50-иад оныхон МАХН-ын удирдлагад 1996 оноос хойш хэт удсан гэж та нэгэн ярилцлагадаа хэлж байсан. Гэтэл энэ хугацааны ихэнхийг нь Н.Энх­баяр дарга дангаараа эзэлж, та  хоёр жил л болсон байдаг. Тийм байтал таны  тэр “Бидний үе хангалттай удсан” гэсэн үг  ер нь эртэдсэн санагддаг уу ?

-Намын ирээдүй бол шинэ залуу үе. Нам өөрөө, түүний дотор намын удирдлага цаг үеэ даган залуужиж  байж гэмээнэ ирээдүйгээ цогцлооно. Энэ бол аксиом.  1996 оны сонгуулийн дараа намын удирдлагад Н.Энхбаяр, Ө.Энхтүвшин нар гарч ирсэн. Манай л үе. Тэрнээс хойш 17 жил өнгөрчээ. Энэ хооронд М.Энхболд, С.Батболд  нарын хоёр хоёр жилийг эс тооцвол манай л үеийн төлөөлөл намаа удирдсаар ирлээ.  Одоо залуучууд   голлох ёстой цаг үе гэж бодоод би хувьдаа элдэв амбицаа эрт татсан. Үүнийгээ ч  албан ёсоор зарласан хүн.  

-Та бид хоёрын дунд эрх мэдлээс явах ирэх тухай нэгэн яриа бас болж байсан даа. Та яагаад улс  төрийн том бодлого, шийдвэрийн  асуултуудаас  илт зэнзийрхээд  байна вэ гэхэд та “улс төрөөс явчихсан учраас” гэж хариулж байсан. Түр үү, бүр үү гэхэд өвдсөн бо­лохоос үхчихсэн биш дээ, ямар. Үхэх байтугай тэтгэвэрт гарах ч болоогүй байна гэж хэлж байсан тань санагдаж байна. Одоо гадуур “Баяр ирлээ. Намаа авах нь дээ” гэсэн улаан цайм хардлага нисээд байна. Харин таны юу хэлэх сонин байна?

-Цагийн юм цагтаа гэдэг. Нэг урсгалд хоёр ордоггүй. “Энэ баагий одоо болиод өгөөсэй билээ” гэж ил далд чичлүүлж, нүдний булай болохгүй л юмсан  гэж би боддог. Урд өмнө нэг амилуулсан дүрдээ хэт итгээд, түүнийгээ санагалзаад,  тайз руу байн байн ухасхийгээд байх онцгүй. Дахин хэлъе. Би амбицаа татсан. Тэтгэвэртээ гараагүй тул чадсан ч, чадаагүй ч улс төр хавьханаар л эргэлдэх ёстой  гэсэн явцуу бодол  надад байхгүй. Тэгээд ч хий хоосон тэрсэлдсэн улс төрд  оролцох орон зай, зав чөлөө, хүсэл бодол надад  бүр байхгүй. Амьдрал баян. Хийх өөр ажил, тэмүүлэх өөр зорилго дэндүү олон байна цаана чинь.

-Та амбицаа татсан байж болно. Бусад чинь татаагүй байна. Цаана чинь бүр танай намыг лидерийн хомсдолд орсон гэх ноцтой дүгнэлт тавигдаад эхэлчихсэн байна шүү дээ. Бас дээр нь өргөж татаад, өгчье гээд эрхлүүлээд байсан залуусаас тань түүхий, шүрхий үнэр л гарсаар байх юм?

- Наад нэг асуулт дотор чинь гурван өөр чиглэлийн асуулт тууж явна. Нэгд, би амбицаа татлаа гээд бусад нь намайг даган дурайх  огт албагүй. Өөрийн бодол өөртөө зөв, өрөөл даавуу өмдөндөө зөв гэдэг дээ. Дээр хэлсэн зүйл бол миний л бодол. Өөр хүн өөр бодолтой байхыг үгүйсгэхгүй. Хоёрт, лидерийн хомсдол гээд байгаа чинь хийсвэр дүгнэлт. Нийгмийн шаардлага, хувь хүний хүсэл зориг, таатай нөхцөл  гурав нэг цэг, цаг хоёр дээр огтлолцож байж лидер төрдөг. Аль нэг нь дутуу бол, эсвэл цаг нь зөрчихсөн бол лидер төрөхгүй. Тиймээс энэ маань  аз, эзтэй ч бас холбоотой.

Гуравт, бага залуугаараа бүрэн болчихсон, боловсорчихсон хэн байсан, хэн байгаа юм бэ. Би л гэхэд залуудаа даанч дээ гэмээр  түүхий шүүрхий явснаа мэддэг. Ерөөс бага залуу бүхэн  түүхий ногоон талдаа л байдаг биз дээ. Амьтан, ургамал ч бай, хүн ч бай энэ нь туйлын үнэн. Яваандаа л болдог, боловсордог хорвоо. Огт боловсорч өгөхгүй түүхий явсаар насыг элээх нь ч бас бий. Тэгэхдээ тэр бол огт өөр сэдэв.  

-Тийм ээ. Энэ өөр сэдэв. Гэхдээ та уучлаарай, би олдсон дээр нь нь амжиж асуух, аль болох олон юм хөндөх гэж улайрч байна. Хүний аз эз, заяа төөрөг, хувь тавилан,  зангараг даац гэж олон хүчин зүйл бий. Энэ тухайд бодохоор сүүлийн сонгуульд намаа авч орсон Ө.Энхтүвшингийн талаар сонин бодлууд төрөх юм. Яг энэ сэдэв дээр таны юу ярих ч бас сонин доо.

-Бидэн дундаа намын ажлын хамгийн их туршлагатай нь уг нь Ө.Энхтүвшин дарга байгаа юм.  Түүнийг олон сонгууль унагасан гэж буруутгадагтай би санал нийлэхгүй. Ялангуяа ноднингийн орон нутгийн сонгууль байна. Сонгууль тулчихсан байхад намын даргаар гэнэт сонгогдсон хүн юу хийж амжих вэ. Хорин нэгэн аймаг, гурван зуу гаруй сум,  сая гаруй хүн амтай нийслэл шүү дээ. Юу ч амжихгүй. Намын даргын тамга яаран авсныг нь бууруутгахгүй юм бол, орон нутгийн сонгуульд бэлдэх цаггүй байсныг нь  буруутгаж болохгүй.

-Уучлаарай, Ерөнхийлөгчийн сонгууульд бэлдэх цаг бол эрхбиш байсан биз дээ ?

-Ерөнхийлөгчийн сонгуууль ч өөр л дөө. Үүнийг бол Ө.Энхтүвшин дарга бүрэн хариуцах учиртай. Энэ сонгуульд нэр дэвшигчээ эрт тодруулахгүй эргэлзээд, шийдэж чадахгүй  цаг  алдсанаас гол алдаа нь гарсан болов уу гэж боддог. Аль ч сонгуулийг цагийг нь тулгаж шийдэж болохгүй. Ерөнхийлөгчийн сонгууль тэгэх тусмаа. Нэг жилийн өмнө, үгүйдээ гэхэд хагас жилийн өмнө зарчмын шийдэлд хүрсэн байх учиртай. Эс тэгвээс сонгуулийн бэлтгэлээ сайтар базаах, хүч нөөцөө нэгтгэх, сурталчилгааныхаа зөв өнгө аясыг олох алтан боломжоо алдана гэсэн үг.

-Таныг нэр дэвших ёстой хүмүүсийн  тоонд оруулж өнгөрсөн хавар нэлээд шуугисан шүү.

 -Миний тухай гэх асуудал  байхгүй. Би  сонгуульд нэр дэвшихгүй гэдгээ аль эртнээс мэдэгдсэн байсан. Гэтэл надаас гадна нэр дэвшихээр яригддаг байсан хүн цөөнгүй. Олонд танил болсон, улс төрийн тогоонд хангалттай чанагдсан намтартай, төрийн ажлын туршлага, тогтсон байр суурь, үзэл бодолтой байх  гээд олон шалгуур байдаг даа…

-Уг нь тийм. Гэхдээ “Б.Бат-Эрдэнэ гэж үзэгдэл гарч ирээд баллах шахлаа. Бараг Ерөнхийлөгч болонгоо алдлаа” гээд манай сэхээтнүүд толгой сэгсэрцгээх юм. Үнэхээр ч энэ толгой сэгсрээд байгаа нөхдүүд монголыг бөх ерөнхийлөгчтэй болголгүй  аваад гарах шиг боллоо. Та  өнгөрсөн харин энэ талаар юу хэлэх бол?

-Бөх үү, засуул уу гэх талаас хандах нь угтаа буруу. Хүн ямар ч ажил, мэргэжилтэй байсан байж болно. Тэр нь чухал биш. Сайн бөх сайн улстөрч болохыг үгүйсгэхгүй.  Харин ч тэмцэх, өрсөлдөх дадал, чадлаараа  бөх хүн бусдаас давуу талтай байж болно. Гэхдээ улс төр бол урлаг спортоос шал өөр.  Улс төрийн сонгууль учраас улс төрийн бодлого, зарчим, шалгуур л давын өмнө яригдах учиртай л даа. Гэхдээ өнгөрсөн сонгуулийн тухай ярих нь өнгөрсөн борооны хойноос цув нөмрөхтэй адил бус уу. Болоод өнгөрчихсөн энэ сэдвээ орхивол яасын.

-Таныг намын нэр дэвшигчээ дэмжиж ганц үг ган хийсэнгүй гэх гомдол  Ерөнхийлөгчийн  сонгуулийн дараа яригдаад  байсан. Энэ талаас нь тодруулж танаас асууя л даа, тэгвэл?

- Наад асуудал чинь  хоёр талтай. Б.Бат-Эрдэнэ аврага бид хоёр эртний  сайн танилууд. Сүүлийн бараг арваад жил хамар хашаа айлын хөршүүд яваа. Цагийг эзэлсэн их аварга хэмээн би түүнийг хүндэлдэг. Гэхдээ хувийн сайн харьцаатай байх  нь нэг хэрэг. Улс төрийн бодлого, зарчим гэдэг бол өөр асуудал. Хамтарсан Засгийн газар, Оюу толгойн гэрээ зэргийг Б. Бат-Эрдэнэ гишүүн байнга эсэргүүцдэг тул би түүнтэй санал нийлдэггүй. Намайг эсэргүүцлээ  хэмээн би  эгдүүцэж байсан удаагүй. Намын бодлогоо, намаас  гаргасан хамтын шийдвэрээ  эсэргүүцэж яваа хүнийг  бол би үздэггүй. Хамтарсан засаг ч тэр, Оюу толгойн гэрээ ч тэр бүгд манай намын бодлого, шийдвэрээр бүтсэн асуудлууд. С.Баяр гэх хувь хүн дур зоргоороо шийдсэн асуудлууд огт биш. Тиймээс намынхаа бодлогыг эсэргүүцдэг хүнийг  би яаж  дэмжих юм. Дэмжиж байгаа нь энэ гээд намын бодлогоо үгүйсгээд явах уу. Эсвэл үнэнийг хэлж байна гээд нэр дэвшигчээ  шүүмжлээд явах уу. Хувийн ямар ч сайн харьцаатай байлаа гээд улс төрийн зарчмаа, туулж ирсэн замаа үгүйсгэх  эрх хэнд ч байхгүй. Хувь хүн өөрийн бодолтой байж болно. Харин намаа төлөөлж төрийн сонгуульд оролцож байгаа бол намынхаа л бодлогыг дагах ёстой. Өөр гарц  байхгүй. Энэ бол улс төрийн тоглоомын дүрэм. Хатуу дүрэм. Энэ дүрмээ  бүгд тууштай дагаж гэмээнэ улс төрийн бодлого маань тууштай,  цэгцтэй, үр дүнтэй болно.

- Намынхаа бодлогыг эсэргүүцдэг хүн яаж яваад намын нэр дэвшигч болчихдог байнаа ?

-Миний мэдэх, хариулах асуулт  биш байна наадах чинь.

-Та хариулахгүй байж болно л доо. Гэхдээ яг энд нэг том зөрчил яваад байгаа юм биш үү. Нам нь нэг бодлоготой, нэр дэвшигч нь огт өөр бодолтой байхаар ядаж  сонгогчид нь будилаад хэцүү баймаар. Энэ зөрчлөө нэг тийш нь шийдэх арга байгаагүй юм байх даа.  Та юу гэж бодож байна ?

-Онол талаас нь ярьвал, хоёр л арга бий. Эсвэл нэр дэвшигчээ солино, эсвэл бодлогоо өөрчилнө. Тэгж байж л тэр зөрчил арилна байх даа. Юутай ч иймэрхүү маягийн зөрчил сонгуулийн дүнд сайнаар нөлөөлөхгүй нь ойлгомжтой. 

-М.Энхболд, Н.Энхболд, Б.Бат-Эрдэнэ гээд намын даргад өрсөлдөх улсуудын талаар таамаг гараад эхэллээ. Тэдний хэн нь хэн бэ гэдгийг та сайн мэддэгийн хувьд санал бодлоо хэлж болох уу ?

-Намын даргад өрсөлдөх улс төрийн намтар,  чансаатай хүмүүсийн тоо гурваар хязгаарлагдахгүй  гэж бодож байна. Шударга өрсөлдөөн байх нь чухал. Ийм өрсөлдөөн дундаас төрсөн лидер гараан дээрээсээ л хүчтэй байдаг. Намын гишүүдийн маань  урам зориг ч сэргэдэг. Намын даргад тавих шаардлага, шалгуур олон.  Намын бодлогоо мэддэг, ойлгодог, дэмждэг байх нь наад захын шаардлага. Гол нь шинэ цаг үедээ нийцсэн шинэ бодлого гаргаж дэвшүүлэх чадвартай, түүнийхээ төлөө тууштай тэмцдэг, намын олон түмнээ манлайлдаг, дагуулдаг хүн намын даргад өрсөлдөөсэй гэж би хувьдаа хүсч байна.

-“Намын шинэчлэл” гээд хурал болгоны өмнө байнга л ярьж байх юм. Энэ нь тийм зайлшгүй зүйл үү, эсвэл нэг даргыг нөгөөгөөр солих шалтаг, бамбай төдий юм уу гэж сүүлдээ бодогдох юм ?

-Шалтаг, бамбай болгох гээд байдаг явдал ч бий. Гэхдээ гарцаагүй үнэн юм ч бас бий. Цаг урагшилж, нөхцөл байдал байнга л өөрчлөгдөж байдаг. Шинэ нөхцөл байдалтайгаа уялдаж улс төрийн нам ч байнга өөрчлөгдөх ёстой. Эс тэгвээс нийгмээсээ хоцорно. Хоцорвол гологдоно. Хоцроод удвал хусагдана. Иймээс намын шинэчлэл бол зайлшгүй зүйл. Товчдоо бол ийм л юм. 

- Та Атрын гуравдугаар аяныг эхлүүлж, монголын газар тариаланг сэргээснээрээ, Оюу толгойн гэрээг батлуулж баялгаа эргэлт рүү хөтөлснөөрөө бахархдаг гэж ярьдаг. Гэхдээ Оюу толгой гэсэн сэдэв одоо ч хэрүүлийн бай болсоор л байх юм. Энэ гэрээний хувь заяаны талаар та юу бодож явдаг вэ?

-Оюу толгой бол хэрүүлийн алим биш саалийн үнээ байх ёстой юм. Тугалж амжаагүй атлаа саалиа өгөөд эхэлж байсан төсөл шүү дээ. Гэтэл  өгөөж баян үнээгээ өөдсийн чинээ хэрүүлийн алим болгож жижигрүүлж байгаа нь бидний л арчаагүй байгаагийн  илрэл. Нөгөө л богино зайны, хэнхдэгээ дэлдсэн улс төрийн бодлогын хортой хаялга. Би саяхан АНУ-аас манайд сууж байсан элчин сайд хатагтай Памэла Слуцтай таарч ярилцлаа. Америк-Монголын бизнесийн зөвлөлийн тэргүүн болсон гэнэ. Манайхны олон хүмүүстэй уулзаж ярилцсан юм байх. “Танайхаас хөрөнгө оруулагчид  олноороо дайжиж, эдийн засгийн байдал чинь хэцүү болж байгаа юм байна. Гэхдээ би хувьдаа өөдрөг бодолтой буцаж байна. Танайх одоо л нэг ухаарч, учраа олох нь гэж бодсон шүү” гэж байна билээ. Хашир дипломат хатагтай нэгийг олж харсан, сонссон, мэдэрсэн юм байлгүй дээ гэж найдаж байна. Гэрээний хувь заяаны хувьд гэвэл би ч бас өөдрөг бодолтой байгаа. Монгол Улс маань саалийн үнээ ганц нэгтэй биш, сүрэг арвинтай байх бүрэн бололцоотой шүү дээ.

-Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж ҮАБЗ-ийн үе үеийн гишүүдийн төлөөлөлтэй уулзаж Монгол Улсын эдийн засаг, санхүү, хөрөнгө оруулалтын асуудлаар санал солилцсон. Тэр уулзалтад та очсон байна билээ. Ямархуу төвшний уулзалт болсон бэ. Төрийн нарийн ширийн асуудлаас гадна тэр уулзалтын сэтгэл зүйн агаар сэлтийг илүү сонирхож байна. Буусан суусан улсууд цагийн эрхээр өөрчлөгдсөн ч биз. Сонин биш гэж үү?

-ҮАБЗ-ийн шинэ, хуучин дарга, гишүүдийн энэ уулзалтын тухай Памэла Слуц хатагтай ч надаас бас асуугаад  байсан. “Одоогийн ухаарлын оршил нь тэр уулзалт байсан гэдэг үнэн үү” гэж ч асууж  байх шиг. Улсын Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд, Их хурлын дарга байсан, байгаа арав гаруй хүн уулзсан. Мэдээж төрийн бодлогын нарийн ширийн юм тэнд яригдсан тул тэдгээрийг нь дэлгээд байх эрх надад байхгүй. Гэхдээ төрсөн сэтгэгдлээ хэлэхэд буруу нь юу байхав. Нэгд, Ардын нам, Ардчилсан намын төлөөлөл ойролцоо байсныг тэмдэглэх хэрэгтэй. Төрийн бодлогын ачааг энэ хоёр нам л үүрсээр ирсэн учраас тэр. Хоёрт, уулзалтын уур амьсгал бол ажил хэрэгч, илэн далангуй байсан шүү.  Хэлъе гэснээ хэнээр ч заалгахгүй эрхмүүд цугласан учраас үг нь жинтэй, шүүмжлэл нь хурц, санал нь тодорхой байлаа. Гуравт, хүн хүн өөрийн үзэл бодол, итгэл  үнэмшилтэй гэдэг нь ойлгомжтой. Гэхдээ ганц нэг хүнийг эс тооцвол, ҮАБЗ-ийн экс дарга, гишүүд Монголын төрийн бодлого тогтвортой, залгамж чанартай байх ёстой гэдэг дээр, гадаадын хөрөнгө оруулалтыг дэмжих ёстой гэдэг дээр, улс орны хөгжил, аюулгүй байдлын асуудлууд дээр улс төрийн намууд хамтарч ажиллах ёстой гэдэг дээр санал нийлж байсан шүү.

Энэ уулзалтыг дотоодод төдийгүй, гадаадад ихэд сонирхсон бололтой. Гадныхан бүр ч илүү сонирхсон байх. Төрийн том ачаа үүрч явсан хүмүүсээ цуглуулаад төрийн бодлогынхоо нарийн ширийнийг ярьдаг ийм жишиг ховор. “Зөвхөн Монголдоо” байж ч магадгүй л жишиг юм.

-Гадаад гэснээс таны тухай хэвлэл мэдээллээр байнга л элдэв сенсаац гарч байх юм. С.Баяр гадаадад цагаачилсан гэнэ гээд л шуугина. Тэгснээ гадаад явах эрхээ хасуулжээ ч гэх шиг… 

-Би зун намаржингаа л элдэв ажлаар гадагшаа, дотогшоо нэлээд явлаа. Зорчих эрхээ хасуулсан бол тэр нь надад ямар нэг байдлаар мэдрэгдмээр юм даа, тийм ээ. Цагаачлахын хувьд ч гэлээ мөн адил. Цагаачилсан бол түүнийгээ давын өмнө би өөрөө мэдмээрсэн дээ. Хэвлэл мэдээллээр ямар үед, яах гэж сенсаац дэгдээдгийг чи мэднэ, би мэднэ. Элдэв сонгууль, хурал болохын өмнө хийсч, хийсгэж байдаг  л хог шүү дээ, чааваас. Тэгэхээр энэ сэдвээ өөрчилъе.

-Та дурсамжийн гоё өгүүллүүд бичжээ. Мань мэтийг ичээж байна лээ шүү.  Дурсамжаа бичиж  дууссан уу?

-Надад малгай зохидоггүй. Цаасан малгай бүр ч зохидоггүй. “Чукча бол уншигч биш, чукча бол зохиолч хүн шүү” гэсэн онигоо байдаг. Би бол үүнээс эсрэгээрээ  зохиолч биш, уншигч хүн. Хаяа үзэг цаас нийлүүлж суухдаа би гол нь өөрөө  таашаал авч байна. Амьдралынхаа өнгөрсөн хуудсыг дахин сөхөх, эргэцүүлэх сонин байдаг юм байна. Дахин амьдраад, аль хэдийнээ өнгөрч одсон цагийнхаа  агаараар дахин гүн  амьсгалах шиг л болох юм. Өнгөрсөн амьдралд маань наргиантай ч юм байж, гунигтай ч юм байж. Уналт ч байна, сэргэлт ч байна. Сургамжтай ч юм байна, надаас өөр хэнд ч хэрэггүй гэмээр шальдир бульдар юм ч цөөнгүй. Гэхдээ энэ бүхэн бүгдээрээ надад үнэтэй. Эдгээрийгээ эргэн дурсаж, эргүүлж мөлжих нь өөрөө сайхан зугаа юм байна. Бас ч гэж гайгүй мөлжүүртэй амьдарснаа одоо л нэг ойлгож байх шиг. Тиймээс дурсамжаа дуусгана гэж яарахгүй байгаа. Ямар Октябрийн баярын өмнө объектоо заавал хүлээлгэж өгөх үүрэгтэй яваа биш (инээв).

-Сэтгэл хөглөгдөж, хувь тавилангийн шинэ хуудас эргэж, шинэ агуулга тохиосон үед бичих хүсэл илүүтэй ирдэг. Таны хувийн амьдралд гарсан өөрчлөлтүүд таныг лав их өөр болгожээ. Лав л би тэгж харж байна. Ийм нарийн ширийн рүү хүртэл яриа маань орчихлоо.

-Тэгээд…

-Таны гоонь эр чигээрээ яваад л байх юм шиг хэгжүүн, ганцаардмал амьдрал өөрчлөгджээ. Ийм хүчтэй нөлөө үзүүлсэн гэргийн тань тухай асуумаар л байх юм. Бас бага охин тань одоо овоо том болчихсон биз дээ. Тэр нөхөр танд юу өгч буй нь миний хувьд шохоорхмоор сэдэв байна.

-Хувийн амьдралаа нийтийн өмнө дэлгэмээргүй байна. Ний нуугүй хэлэхэд. Үзэсгэлэн чимэглэлийн газрын үзмэр шиг олон жил дэлгээстэй явлаа. Одоо болно. Нэг их нууцлаад л, “маш нууц, онц чухал” болгоод байх юм цаана нь үгүй л дээ. Гэхдээ тэрүүхэн тэндээ, аав, ээж, охин гурвын дунд л  үлдээчихмээр юмтайгаа  баймаар байна. Дээр нь надад дөрвөн том охин, хүү Нацаг маань байгаа. Муу ээж минь байна. Ядаж энэ хэдийгээ одоо нэг амар тайван байлгамаар байна. Намайг зөв ойлгоорой, Ганчимэг ээ.

-За, тэгье дээ. Ингэхэд таныг ээжийнхээ ажилд туслаад хөдөө яваад байна гэж сонссон. Бас аавынхаа дурсгалд зориулж түүхэн хүмүүсийн намтар цуврал байдлаар гаргахаар хөөцөлдөж байна гэж дуулсан. Энэ талаараа бол ярьж болно биз дээ?

-Ээж маань загас судлаач, аав маань түүх судлаач байсан. Би бол аль нь ч биш. Гэхдээ тэдний насаараа зүтгэж, хүсэж тэмүүлж байсан зарим ажлыг нь одоо жоохон завтай болсон дээрээ дэмжихсэн гэж бодож явдаг. Эхлэл төдий байгаа тул яриад байх юм одоохондоо маруухан байна. Хөөцөлдөж байгаа ажлын маань үр дүн ядаж цухуйг. Тэгсэний дараа ярья.
 
-Та ч үндсэндээ яриаг дуусгая гээд “хэлээд” эхлэх шиг боллоо. Уг нь асуух зүйл өдий төдий байна. Юутай ч хүсэлтийг минь хүлээж авч ярилцсанд баярлалаа. Танд сайн сайхныг хүсье.

-Харин ч чамгүй удаан хөөрөлдчих шиг болох юм.

Баяр дарга бид хоёр ийн хөөрөлдлөө. Гэвч би энэ удаа авсан ярилцлагадаа нэг л сэтгэл ханахгүй байх чинь…Бүхий л сэдвээр мэдрэмжийн өндөр эрэмбэн дээр дуугарч байдаг энэ эрхэм бол миний үргэлж ярилцахыг хүсэмжилж байдаг зочин юм. Ийнхүү ер бусын хөг аялгуу, эрч хүч үнэртүүлсэн тэрбээр гялалзсаар гарч одлоо. Үнэхээр Баярын цагийг таашгүй юм аа.  Одоо надад түүнд хэдэнтэй тавьж явсан “Таны улс төрийн цаг хэд болж байна вэ” гэсэн саваагүй төрхтэй ч чамгүй агуулгатай, хэлбэрийн хувьд ч басхүү чамин байсан тэр асуулт минь улам л утгагүй санагдаж байна.  Гэхдээ уншигч танд түүний хэлсэн жирийн ч биш жигүүрт үгнүүд, үгэн доторх үгнүүдээр нь дамжин Төрийн зүтгэлтний эрхэм дээд зиндааны тухай бодлууд эрхгүй төрж байгаа биз ээ.

 
Ярилцлага хийсэн сэтгүүлч Б. Ганчимэг
 
 
“Монголын шилдэг нийтлэлчдийн клуб” танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй.
 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.